|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi İdare’sinin taşınmaz icmal cetvellerindeki tutarların, mali tablolardaki değerlerle uyumsuz olduğunu ortaya koymuştur. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik, taşınmazların kaydı ve icmal cetvellerinin hazırlanmasına dair belirli usul ve esaslar getirmektedir. Yönetmelik’in 5. maddesi, tapuda kayıtlı taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden kaydedilmesi gerektiğini belirtirken, 7. maddesi de taşınmazların kayıt şekillerini düzenlemektedir.
Denetim sonuçlarına göre, taşınmaz icmal cetvelinde toplam tutar 3.587.418,45 TL olarak belirlenmişken, Kamu İdaresi’nin mali tablolarında bu tutar 62.212.900,93 TL’ye ulaşmaktadır. Bu tutarın 20.256.349,43 TL’si enflasyon farkı, 41.956.551,50 TL’si ise taşınmazların değeridir. İki kayıt arasındaki fark 58.625.482,48 TL olarak tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgularla ilgili gerekli adımları atacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, taşınmaz icmal cetvellerindeki verilerin dikkate alınarak yapılacak muhasebe kayıtları, kurum bilançosunun gerçeği yansıtmadığını göstermektedir. |
BULGU: Taşınmaz İcmal Cetveli Tutarları ile Mali Tabloda Yer Alan Tutarlar Arasında Farklılıklar Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından hazırlanan taşınmaz icmal cetvellerinde yer alan tutarlar ile mali tabloda taşınmazlara ilişkin tutarların birbiri ile uyumlu olmadığı görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin hazırlanmasına ilişkin usul ve esaslar Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik ile düzenlenmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde tapuda kayıtlı olan taşınmazlardan maliyeti belirli olanların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri, bu iki değeri belli olmayanlar ile Yönetmelik’te ifade edilen niteliklere sahip taşınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerektiği ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Kayıt şekli” başlıklı 7’nci maddesinde, ekteki Kayıt Planında yer alan taşınmazların, cinslerine göre hangi formlara kaydedileceği ifade edilmiş ve kayıtların formlarda yer alan bilgileri içerecek şekilde yapılacağı belirtilmiştir. Kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince hazırlanan bu formların daha sonra taşınmaz icmal cetvellerinin hazırlanması amacıyla mali hizmetler birimine gönderileceği, mali hizmetler birimince de bu formların konsolide edilerek Yönetmelik’in ekinde (Ek-7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine göre, mali hizmetler birimince konsolide edilen formlardan oluşturulan taşınmaz icmal cetvellerinden hareketle ilgili muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir.
Ancak taşınmazlar üzerinde yapılan incelemelerde, taşınmaz icmal cetvelinde üzerinde bina ve tesis olan taşınmazlara, arsa ve arazilere ait toplam tutar 3.587.418,45 TL iken Kamu İdaresinin mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabı toplamı 62.212.900,93 TL olup bu tutarın 20.256.349,43 TL’sini enflasyon farkı, 41.956.551,50 TL’sini ilgili taşınmazların değeri oluşturmaktadır. Taşınmaz icmal cetvelindeki tutarlar ile muhasebe kayıtlarındaki taşınmaz varlıkların tutarları karşılaştırıldığında 58.625.482,48 TL tutarında fark olduğu tespit edilmiştir.
Denetim tespiti sonrasında, Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu hususta gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, taşınmazlara ilişkin ilgili maddi duran varlık hesaplarına yapılacak kayıtların taşınmaz icmal cetvellerindeki kayıtlar esas alınarak yapılacağı dikkate alındığında yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda kurum bilançosunda yer alan 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubu gerçeği yansıtmamaktadır.