ÖZET: İdarenin taşınmaz kayıt işlemlerinin, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’e uygun bir şekilde yürütülmediği belirlenmiştir. Yönetmelik’in 5’inci maddesi, tapuda kayıtlı taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, bu kayıt işlemlerinin tamamlanmadığı ve taşınmazların gerekli değerleriyle kayıtlara alınmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi, yeterli personel eksikliği nedeniyle taşınmaz kayıt işlemlerinin gerçekleştirilemediğini ifade etmektedir. Gelecekte bu eksikliğin giderilmesi için gerekli personel düzenlemelerinin yapılacağı belirtilmiştir. Ancak, mevcut durum, 2024 yılı Bilançosunda 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252 Binalar Hesabı’nın hatalı bir şekilde gösterilmesine ve 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nın kayıtlarda yer almamasına yol açmıştır.

Bu hataların düzeltilmesi için, taşınmazların tespiti, mevcut kullanım şekliyle kayda alınması ve ilgili değerlerin belirlenerek muhasebe birimlerine kaydedilmesi gerekmektedir. Bu süreçlerin tamamlanması, idarenin finansal raporlamalarının doğruluğunu artıracaktır.

BULGU: Taşınmaz Kayıt İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olarak Yürütülmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdarenin taşınmaz kayıtlarının, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’e uygun şekilde yapılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde; “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden ve “Genel Hizmet Alanları” başlığı altında yer alan taşınmazların iz bedeli üzerinden kayıtlara alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Mezkûr Yönetmelik’in Geçici 1’inci maddesi gereğince, Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre yapılması gereken taşınmaz kayıt işlemlerinin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerekmektedir.

İdarenin taşınmaz işlemleri incelendiğinde, tamamlanması gereken taşınmaz kayıt işlemlerinin tamamlanmadığı, tapuda kayıtlı taşınmazların maliyet veya rayiç değerleri üzerinden kayıtlarda yer almadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, Belediyede yeterli elaman olmadığında dolayı taşınmaz kayıt işlemlerinin yapılamadığını, bundan sonra gerekli elaman ayarlaması yapılarak taşınmaz kayıt işlemlerinin gerçekleştirileceği belirtilmektedir.

Sonuç olarak, kamu idarelerince tüm taşınmazların tespiti, mevcut kullanım şekliyle kayda alınması, maliyet, rayiç ya da iz bedellerinin tespiti ile muhasebe birimlerince ilgili varlık hesaplarına kayıt ve güncelleme işlemlerinin tamamlanmaması 2024 yılı Bilançosunda 250 Arazi ve Arsalar Hesabının ve 252 Binalar Hesabının hatalı gösterilmesine, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının gösterilmemesine neden olunmuştur. Mevcut hatanın giderilmesi amacıyla gerekli çalışmalar yapılarak taşınmaz kayıtlarının düzeltilmesi gerekmektedir.