|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, taşınmaz kayıt işlemlerinin tamamlanmadığını ortaya koymaktadır. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te belirtilen taşınmazların tespit, yeniden değerleme ve kayıt süreçlerinin eksik olduğu tespit edilmiştir. Yönetmelik, kamu idareleri ve bağlı kuruluşların mülkiyetindeki taşınmazların kayıt işlemlerinin belirli usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesini öngörmektedir. Ancak, bu işlemlerin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerektiği belirtilmesine rağmen, gerekli adımlar atılmamıştır.
Bilecik Belediyesi’nin taşınmaz işlemleri incelendiğinde, tapuda 1.101 taşınmaz kaydı bulunmasına karşın, Emlak ve İstimlak Müdürlüğü tarafından tutulan kayıt sayısının 1.050 olduğu görülmektedir. Bu durum, kurum kayıtları ile tapu kayıtları arasında bir uyumsuzluk yaratmakta ve 80.860.247,34 TL’lik bir fark ortaya çıkarmaktadır. Mali tablolarda bu tutarın hatalı gösterilmesine neden olan bu durum, önceki yılki Sayıştay Raporunda da gündeme gelmiş ancak düzeltici bir işlem yapılmamıştır. Kamu İdaresi, İmar ve Şehircilik Müdürlüğü aracılığıyla taşınmaz kayıt işlemlerinin sürdüğünü ve Belsis Akıllı Merkez Yazılımı ile muhasebe kayıtlarının coğrafi bilgi sistemlerine entegre edilmesi çalışmalarının devam ettiğini belirtmiştir. Ancak, taşınmaz kayıt işlemlerinin tamamlanmaması, mali tablolarda önemli bir eksikliğe yol açmaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Kayıt İşlemlerinin Tamamlanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyede, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te belirtilen taşınmazların tespit, yeniden değerleme ve kayıt işlemlerinin tamamlanmadığı görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 1 ve 2’nci maddelerinde, Yönetmelik’in amaç ve kapsamı tanımlanmış; genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı ve Kanun kapsamında olan kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydının ve icmal cetvellerinin düzenlenmesinin bu Yönetmelik’te belirtilen usul ve esaslara göre yapılacağı ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in 5’inci maddesinde de kayıt ve kontrol işlemleri tanımlanmış, taşınmazların hangi değerle kayıtlara alınacağı ifade edilmiş ve değer güncellenmesinin ise Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre yapılacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik’te belirtilen şekliyle kayıt işlemleri yapılırken kullanılacak kayıt formlarının örnekleri de mevzuat ekinde yer almış ve Geçici 1’inci maddede ise tüm bu taşınmaz kayıt işlemlerinin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerektiği ifade edilmiştir.
Netice olarak, taşınmaz tapu bilgilerinin temin edilerek İdarenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımındaki taşınmazların fiili envanterinin yapılması, ilk girişlerin emlak değeri üzerinden yapılarak maliyet bedeli ve rayiç bedel çalışmasından sonra yeniden değerleme yapılması, taşınmaz kayıt işlemlerinin gerçekleştirilmesi, taşınmaz icmal cetvellerinin konsolide edilmesi, bütün işlemlerin Yönetmelik’te belirtilen tarih itibariyle tamamlaması ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği gereği taşınmazların son haliyle mali tablolarda yer alan ilgili hesaplarda gösterilmesi gerekmektedir.
Belediyenin 2024 yılı taşınmaz işlemlerinin incelenmesi neticesinde; Tapuda Bilecik Belediyesi adına kayıtlı 1.101 adet taşınmaz bulunduğu ve buna karşılık Belediye Emlak ve İstimlak Müdürlüğü tarafından kaydı tutulan taşınmaz sayısının ise 1.050 adet olduğu görülmüştür. Söz konusu farklılığın nedeninin tespit edilerek Belediye taşınmazlarına ilişkin kurum kayıtları ile tapu kayıtları arasındaki farklılığın giderilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan Belediye Emlak ve İstimlak Müdürlüğü kayıtlarında 1.050 adet taşınmazın değeri 5.243.803.980,40 TL iken kurum yılsonu bilançosunda taşınmazların değeri 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 1.046.441.688,81 TL, 252 Binalar Hesabı 4.116.502.044,25 TL olmak üzere toplamda 5.162.943.733,06 TL’dir. Aradaki fark 80.860.247,34 TL olup mali tablolarda 250 ve 252 no’lu hesapların bu tutarda hatalı yer almasına yol açmıştır.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında, İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından taşınmazların kayıt işlemlerine devam edildiği, Belsis Akıllı Merkez (BAM) Yazılımı kullanılarak taşınmazların kayıt, kiralama, tahsis, satış işlemlerine ilişkin muhasebe kayıtlarının coğrafi bilgi sistemlerine entegre edilmesi çalışmalarına devam edildiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak taşınmaz kayıt işlemlerinin tamamlanmaması bilançoda 250 ve 252 No’lu hesaplar ile 500 Net Değer Hesabının 80.860.247,34 TL eksik görünmesine neden olmaktadır.