|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin tapuda kayıtlı taşınmazları ile muhasebe kayıtları arasında uyumsuzluklar olduğunu ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kanun’un 44. maddesi, kamu idarelerine ait taşınmazların kaydına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu çerçevede, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik, taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin nasıl yürütüleceğine dair detaylar sunmaktadır. Yönetmelik, taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değer üzerinden kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Yönetmelik’in 7. maddesi, taşınmazların cinslerine göre hangi formlara kaydedileceğini ve bu formların mali hizmetler birimine iletilerek taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulmasını öngörmektedir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nden ve İdareden elde edilen veriler, 429 taşınmazın tapu kayıtlarında bulunmasına rağmen muhasebe kayıtlarında yer almadığını, 291 taşınmazın ise tam tersine muhasebe kayıtlarında yer almasına rağmen tapu kayıtlarında olmadığını göstermektedir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarının düzenlenmesi ve tapu bilgileriyle uyumlu hale getirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Kayıtları ile Tapu Kayıtlarının Uyuşmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye adına tapuda kayıtlı taşınmazlar ile belediye taşınmazlarının takip edildiği muhasebe kayıtlarının birbirini doğrulamadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kanunu’n 44’üncü maddesinde, kamu idarelerine ait taşınmazların kaydına ilişkin usul ve esasların çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği belirtilmiş ve buna istinaden Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çıkarılmıştır.
Anılan Yönetmelik’in “Kayıt ve Kontrol İşlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde; Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinin, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması ve kayıtların belgeye dayanmasının esas olduğu belirtilmiş ve tapuda kayıtlı olan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden veya bu bedel belirlenemiyorsa rayiç değer, bu ikisinin de belirlenememesi halinde ise iz bedeli üzerinden kayda alınması gerektiği ifade edilmektedir.
Anılan Yönetmelik’in “Kayıt Şekli” başlıklı 7’nci maddesinde, ekteki Kayıt Planında yer alan taşınmazların, cinslerine göre hangi formlara kaydedileceği ifade edilmiş ve kayıtların formlarda yer alan bilgileri içerecek şekilde yapılacağı belirtilmiştir. Kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince hazırlanan bu formların daha sonra taşınmaz icmal cetvellerinin hazırlanması amacıyla mali hizmetler birimine gönderileceği, mali hizmetler birimince de bu formların konsolide edilerek Yönetmelik’in ekinde (Ek-7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulması gerektiği düzenlenmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde de taşınmazlar hakkında Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda, bu maddede belirtilen esaslara göre işlem yapılacağı belirtildikten sonra Yönetmelik’in 188 ile 193’üncü maddeleri arasında 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri ve 252 Binalar hesaplarına ilişkin işlemler muhasebe ilkeleri doğrultusunda açıklanmıştır.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine göre; mali hizmetler birimince konsolide edilen formlardan oluşturulan taşınmaz icmal cetvellerinden hareketle ilgili muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünden ve İdareden temin edilen verilere göre, 429 adet taşınmazın tapu kayıtlarında yer aldığı halde muhasebe kayıtlarında yer almadığı, 291 adet taşınmazın muhasebe kayıtlarında yer aldığı halde tapu kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.
Söz konusu taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılması ve tapuda yer alan taşınmaz bilgileri ile uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir.