ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’ne ait taşınmazların kayıt işlemlerinin emlak vergisi değerleri üzerinden gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. Bu durum, mali tabloların gerçeği yansıtmadığı anlamına gelmektedir. Kamu İdaresine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesi, tapuda kayıtlı taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, bu değerleme işlemlerinin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerektiği de vurgulanmıştır.

Yapılan incelemeler, Kamu İdaresinin taşınmazlarını emlak vergisi değerleri ile kaydettiğini ve bu değerlerin muhasebe hesaplarında izlendiğini göstermektedir. Sonuç olarak, 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yer Altı ve Yerüstü Düzenleri, 252 Binalar ve 500 Net Değer/Sermaye Hesapları gibi kalemlerin gerçek değerlerini yansıtmadığı anlaşılmaktadır. Kamu İdaresinin, taşınmazlar için emlak vergisi değerlerini değerleme ve kayıt ölçütü olarak kullanmaması gerektiği, Yönetmelik ve eklerinde belirtilen hususların dikkate alınarak gerekli işlemlerin tamamlanmasının önem taşıdığı ifade edilmektedir.

BULGU: Taşınmaz Kayıtlarının Maliyet veya Rayiç Değer Esas Alınmadan Gerçekleştirilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresinin mülkiyetindeki taşınmazların, muhasebe hesaplarında emlak vergisi değerleri esas alınarak izlendiği bu nedenle mali tabloda yer alan taşınmaz kayıtlarının gerçeği yansıtmadığı görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve Kontrol İşlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında; tapuda kayıtlı olan taşınmazların, maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınacağı hüküm altına alınmış olup mezkûr fıkrada ifade edilen niteliklere sahip diğer taşınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerektiği belirtilmiştir.
Ek olarak Yönetmelik’in “Mevcut Taşınmazların Kaydına İlişkin İşlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesinde; 5’inci maddede belirtilen söz konusu değerleme işlemlerinin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerektiği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede ise Kamu İdaresinin bahsi geçen taşınmazlarını emlak vergisi değerleriyle kayıt altına aldığı ve anılan değerler ile muhasebe hesaplarında izlediği tespit edilmiştir. Bu durum neticesinde; Kamu İdaresinin mali tablolarında yer alan 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yer Altı ve Yerüstü Düzenleri, 252 Binalar ve 500 Net Değer/Sermaye Hesapları gerçek değerini yansıtmamaktadır.
Kamu İdaresi tarafından emlak vergisi değerlerinin taşınmazlar için değerleme ve kayıt ölçütü olarak kullanılmaması, Yönetmelik ve eklerinde öngörülen hususlar dikkate alınarak değerleme ve kayıt işlemlerinin tamamlanması gerekmektedir.