|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’ne ait taşınmazların envanter ve değerleme işlemlerinin tamamlanmadığını ortaya koymuştur. Bu durum, mali tablolarda taşınmazlarla ilgili bilgilerin doğru bir şekilde yansıtılmadığını göstermektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu taşınmazlarının mali saydamlık ve hesap verebilirlik ilkelerine uygun olarak kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır. Dolayısıyla, taşınmazların fiili envanterinin oluşturulması ve mevzuata uygun değerler üzerinden mali tablolara dahil edilmesi büyük önem taşımaktadır.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik, taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değer üzerinden kaydedilmesini öngörmektedir. Ancak, bu yönetmeliğin geçici 1’inci maddesi gereği, kamu idarelerine taşınmaz değer tespitlerini 31.12.2017 tarihine kadar tamamlamaları için süre tanınmıştır. Yönetmelik ayrıca, taşınmazların mevcut kullanım durumu ile tapu kayıtlarının uyumlu hale getirilmesi için cins tashihi işlemlerinin yapılmasını da şart koşmaktadır. Sonuç olarak, taşınmaz envanter ve değerleme işlemlerinin tamamlanmaması nedeniyle 2022 yılı bilançosunda yer alan “250 Arazi ve Arsalar Hesabı”, “251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı”, “252 Binalar Hesabı”, “257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı” ve “500 Net Değer Hesabı” gerçek durumu yansıtmamaktadır. Bu durum, kamu yönetiminde mali raporlamanın güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. |
BULGU: Taşınmaz Kayıtlarının Mevcut Durumu Yansıtmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye mülkiyetinde bulunan taşınmazların envanter ve değerleme işlemleri ile cins tashihi işlemlerinin tamamlanmaması nedeniyle, mali tablolarda taşınmazlarla ilgili hesapların doğru bilgileri yansıtmadığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde, kamu kaynağı olarak sayılan taşınmazların, mali saydamlığı ve hesap verebilirliği sağlayacak şekilde kayıtlara alınması gerekmektedir. Bu itibarla, taşınmazların fiili envanterinin yapılması ve mevzuata uygun olarak belirlenen değerler üzerinden mali tablolara alınması önem arz etmektedir. Kamu idarelerince yapılacak envanter çalışmaları, 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te düzenlenen kayıt işlemleri çerçevesinde yürütülmektedir.
Mezkûr Yönetmelik’in 5’inci maddesinde; taşınmazların, maliyet bedeli veya rayiç değer üzerinden kayıtlara alınması gerektiği ifade edilmiştir. Benzer bir düzenlemeye taşınmazların muhasebeleştirilmesine ilişkin çerçevenin çizildiği Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 26’ncı maddesinde de yer verilmiştir. Ancak Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in geçici 1’inci maddesi ile kamu idarelerine, değer tespitlerini sonuçlandırıp taşınmazlarını gerçek değeri üzerinden raporlamaları için 31.12.2017 tarihine kadar süre tanınmıştır.
Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesine göre de Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde ve kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazların mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınması ve cins tashihi işlemlerinin yapılması gerekmektedir.
Envanteri tamamlanan ve gerçek değeri tespit edilen, cins tashihi işlemi yapılan taşınmazlar, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188-193’üncü maddeleri arasında yer alan düzenlemeler uyarınca varlığın cinsine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabına kaydedilerek raporlanacaktır.
Bu itibarla, taşınmaz envanter ve değerleme işlemleri tamamlanmadığından ve taşınmazların cins tashihi işlemleri yapılmadığından, 2022 yılı bilançosunda yer alan “250 Arazi ve Arsalar Hesabı”, “251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı”, “252 Binalar Hesabı”, “257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı” ve “500 Net Değer Hesabı” gerçek durumu yansıtmamaktadır.