ÖZET: Taşınmaz kira sözleşmeleri sona erdiğinde, yeni bir sözleşme yapılana kadar geçen süre için tahsil edilen ecrimisil bedellerinde peşin ve itirazsız ödeme indirimlerinin uygulanmadığı tespit edilmiştir. 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi, kira sözleşmesinin sona ermesinin ardından işgalin devam etmesi durumunda ecrimisil alınacağını ve itiraz edilmemesi halinde %20, peşin ödenmesi durumunda ise ek olarak %15 indirim yapılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu da bu düzenlemelerin belediyelere ait taşınmazlar için geçerli olduğunu vurgulamaktadır.

Yapılan denetimlerde, bankalara kiraya verilen ATM yerleri gibi taşınmazların kira sürelerinin sona ermesinin ardından, yeni sözleşme yapılmadan önceki dönem için ecrimisil tahakkuk ve tahsil işlemlerinin gerçekleştirildiği, ancak bu işlemlerde indirimlerin uygulanmadığı görülmüştür. Fuzuli şagillerin ecrimisil tutarlarını itiraz etmeden ve peşin ödemelerine rağmen, toplamda %35 oranında indirimden yararlanmadıkları belirlenmiştir.

Sonuç olarak, ecrimisil tahsilat işlemlerinin 2886 sayılı Kanun’da belirtilen indirim şartlarına uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, kiralayanların hakları ihlal edilmekte ve bu durum, hukuki süreçlere yol açabilmektedir.

BULGU: Taşınmaz Kira Sözleşmeleri Arasındaki Sözleşmesiz Dönem İçin Hesaplanan Ecrimisil Bedellerinden Peşin ve İtirazsız Ödeme İndirimlerinin Yapılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kira sözleşmesi sona eren taşınmazların yeni kira sözleşmesi yapılana kadar geçen sözleşmesiz süresi için tahsil edilen ecrimisil bedelleri üzerinden peşin ve itirazsız ödeme indiriminin yapılmadığı görülmüştür.
2886 sayılı Kanun’un “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edileceği aksi halde ecrimisil alınacağı, ecrimisile itiraz edilmemesi halinde %20, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca %15 indirim uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesindeki hükümlerin belediyenin taşınmazları hakkında da uygulanacağı hükmü yer almaktadır.
Buna göre kiraya verilen taşınmazların kira süresinin sona ermesinden itibaren yapılacak işgaller için ecrimisil tahakkuk ve tahsil edilmesi gerekmektedir. Kesinleşen ecrimisil bedellerinin tahsili aşamasında 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesindeki indirim şartları dikkate alınarak işlem yapılması gerekmektedir. Aksi halde kiralayan kişilerin mevzuattan doğan indirim hakları ihlal edilmekte ve sonrasında bu kişilerce dava açılabilmektedir. Açılan davalar neticesinde de İdare mahkeme masrafı riski ile karşı karşıya kalabilmektedir.
Yapılan incelemede; ATM yeri olarak bankalara kiraya verilen yerlerden sözleşme süresi sona erenlerin tekrar ihale edilerek aynı kullanıcılara kiraya verildiği, yeni sözleşme ile önceki sözleşme arasında kalan süreler için ecrimisil tahakkuk ve tahsil işlemi yapıldığı, ancak yapılan bu işlemlerde fuzuli şagilin ecrimisil tutarını itiraz etmeden ve peşin ödemesine rağmen 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinde bahsedilen %20 ve %15 olmak üzere toplam %35 oranında indirim yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yapılan ecrimisil tahsil işlemlerinin 2886 sayılı Kanun’da belirtilen indirimler dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.