|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin taşınmaz kira ve ecrimisil alacaklarının takip ve tahsilatında yetersizlikler olduğunu ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38. maddesi, belediye başkanına bu alacakların takibi ve tahsilinden sorumlu olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’na göre muhasebe yetkilisi de gelirlerin tahsilinden sorumludur. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, amme alacaklarının zamanında ödenmesi gerektiğini ve ödenmediği takdirde ödeme emri düzenlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Kira alacakları için 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda beş yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Bu durum, kamu görevlilerinin belediyenin gelir ve alacaklarını takip etme sorumluluğunu artırmaktadır. İlgili mevzuat, borçlulara ihbarname düzenlenmesi ve ödeme yapılmaması durumunda icra takibi başlatılması gerektiğini belirtmektedir. Sonuç olarak, taşınmazlara ait kira ve ecrimisil alacaklarının etkin bir şekilde takip edilmesi ve tahsilat sürecinin dikkatle yürütülmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu süreçte, yasal yükümlülüklere uyulması, belediyenin mali durumunu güçlendirecektir. |
BULGU: Taşınmaz Kira ve Ecrimisil Alacaklarının Takip ve Tahsilatının Etkin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare taşınmazlarına ait kira ile ecrimisil gelirlerinin takip ve tahsilatları yeterli düzeyde yapılmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde;
“a) Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.
Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek. …” denilmektedir.
Bu madde hükmüne göre belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etme görevi belediye başkanına verilmiş ve bu konuda belediye başkanı birinci derecede sorumlu kılınmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe Hizmeti ve Muhasebe Yetkilisinin Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde ise muhasebe yetkilisine gelirlerin ve alacakların tahsili görevi verilmiştir.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un, “Ödeme zamanı ve önce ödeme” başlıklı 37’nci maddesinde; amme alacaklarının hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödeneceği, hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacaklarının ise Hazine ve Maliye Bakanlığınca (Kanun’da: Maliye Vekâleti) belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği hükmü yer almaktadır.
6183 sayılı Kanun’un “Ödeme emri” başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında ise;
“Amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir “ödeme emri” ile tebliğ olunur.” denilmektedir.
Diğer yandan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Beş yıllık zamanaşımı” başlıklı 147’nci maddesinde ise, kira alacaklarında zamanaşımı hususu düzenlemiştir.
Buna göre beş yıl içinde tahsil edilmeyen kira alacakları zaman aşımına uğramaktadır. Bu durumda, zaman aşımına uğratılan İdare gelirlerinden; belediyenin gelir ve alacaklarını takip etmesi gereken kamu görevlilerinin sorumlu olacakları aşikârdır.
Yukarıdaki hükümler birlikte değerlendirildiğinde; amme alacaklarına ilişkin olarak amme borçlusuna bir “ihbarname” düzenlenmeli ve tebliğ edildikten sonra 1 ay içinde ödeme yapılması istenmelidir. Buna rağmen ödeme yapılmazsa borçluya, 7 gün içinde borçlarını ödemesi veya mal bildiriminde bulunması için bir “ödeme emri” düzenlenerek tebliğ edilmelidir. Taşınmaz kira gelirlerinin takibinde ise, 6098 sayılı Kanun’da belirtilen zaman aşımı süresi dikkate alınmalıdır.
Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu husus kabul edilmiş olup, taşınmaz kira ve ecrimisil alacakları ile ilgili süresinde ödenmeyen borçların tahsilatı için hukuki işlem (icra takibi) başlatılmış olduğu ve sonraki süreçte de takip ve tahsilat işlemlerinin dikkatle yürütüleceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Belediye taşınmazlarına ait kira ile ecrimisil gelirlerinin takip ve tahsili hususunda özen gösterilmesi gerekmektedir.