|
ÖZET: Taşınmaz kiralama ihalelerinde tahmin edilen bedelin hatalı belirlenmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. İlgili raporda, belediyeye ait taşınmazların kiralanmasında, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 9. maddesine uygun olarak tahmin edilen bedelin belirlenmediği tespit edilmiştir. Bu madde, tahmin edilen bedelin idarelerce tespit edilmesi gerektiğini ve bu süreçte resmi kuruluşlardan veya bilirkişilerden bilgi alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
Yapılan incelemelerde, 2024 yılı içerisinde iki kez kiralama ihalesi gerçekleştirildiği ve bu ihalelerde tahmin edilen bedelin mevzuata uygun olarak belirlenmediği ortaya çıkmıştır. Özellikle, önceki yıllarda belirlenen muhammen bedellerin esas alındığı, ancak gerekli piyasa araştırmasının yapılmadığı görülmüştür. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve mevzuata uygun işlemler yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, taşınmazların kiralanmasında tahmin edilen bedelin doğru bir şekilde belirlenmesi, kiralama sürecinin sağlıklı işlemesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, varlıkların rayiç bedeli üzerinden kiraya verilmesini engelleyebileceğinden, ilgili mevzuata uygun hareket edilmesi gereklidir. |
BULGU: Taşınmaz Kiralamalarında İhaleye Esas Alınan Tahmin Edilen Bedelin Hatalı Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyeye ait taşınmazların kiralanması ihalelerinde tahmin edilen bedelin mevzuata uygun olarak belirlenmediği görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Tahmin edilen bedelin tespiti” başlıklı 9’uncu maddesine göre; “tahmin edilen bedel, idarelerce tespit edilir veya ettirilir. İşin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatlar belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulur. Tahmin edilen bedel, bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterilir ve asıl evrak arasında saklanır. Bu bedel gerektiğinde ihale komisyonlarınca tahkik ettirilir.” hükmü yer almaktadır.
Kanun maddesinde belirtilen iş ve işlemlerin, işinin ehli olmak şartıyla en az üç kişiden oluşacak komisyon marifetiyle yürütülmesi, piyasa fiyatı araştırma sürecinde resmi kurumlarca bildirilen emsal bedellere riayet edilmesi, gerekmesi halinde gayrimenkul değerleme şirketlerinden hizmet almak suretiyle taşınmaz değerlerinin belirlenmesi, piyasa fiyatı araştırma süreci sonunda ilgili taşınmazın bedeli hakkında oluşan kanaatin bir rapora bağlanarak komisyon üyeleri tarafından imza altına alınması gerekmektedir.
Kiralama sürecine yönelik yapılan inceleme neticesinde; Belediye tarafından 2024 yılı içerisinde iki kere 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 45’inci maddesine göre kiralama ihalesi yapıldığı anlaşılmıştır. 30.05.2024 tarih ve 2024/85 sayılı Encümen Kararı ile 16 adet taşınmaz, 24.10.2024 tarih ve 2024/144 sayılı Encümen Kararı ile 12 adet taşınmazın açık teklif usulü ile yapılan ihalesi sonucu kiralaması gerçekleşen 10 adet işyeri kiralama dosyası detaylı olarak incelenmiştir.
2886 sayılı Kanun’un 45’inci maddesi gereğince yapılan taşınmaz kiralama işlemlerinde, ilgili Kanun’un 9’uncu maddesinin öngördüğü şekilde ihaleye esas tahmin edilen bedel tespiti yapılmadığı, ancak önceki yıllarda yapılan ve 3 yılda bir yinelenen taşınmazların genel ihalesinde bağımsız bir eksper marifetiyle belirlenen benzer konumdaki belediye taşınmazlarının muhammen bedellerinin esas alındığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki tespitlere ilişkin Kamu İdaresi cevabında, bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususların dikkate alınarak, mevzuata uygun işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
Bu tür ihalelerde tahmin edilen bedelin hatalı belirlenmesi varlıkların rayiç bedeli üzerinden kiraya verilememesine yol açabileceğinden, Belediye taşınmazlarının kiralanması ihalelerinde tahmin edilen bedelin mevzuata uygun şekilde belirlenmesi gerekmektedir.