ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, taşınmaz kiralamalarında kesin teminatın muhammen bedel üzerinden alındığını ortaya koymuştur. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 7. maddesi, ihale konusu işlerin özelliklerini belirten şartnamelerin idarelerce hazırlanacağını ve bu şartnamelerde işin tahmin edilen bedeli ile teminat şartlarının yer alması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, Kanun’un 54. maddesi, sözleşme yapılmadan önce müteahhit veya müşteriden ihale bedeli üzerinden %6 oranında kesin teminat alınmasını zorunlu kılmaktadır.

İncelemeler sonucunda, kiralama işlemlerinin 2886 sayılı Kanun’a uygun olarak yürütülmediği ve kesin teminatların muhammen bedel üzerinden hesaplandığı tespit edilmiştir. Bu durum, idarenin kiralanan taşınmazlar için kesin teminat tutarlarını bir yıllık ihale bedeli üzerinden belirlemesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca, kira artışlarına bağlı olarak her yıl kesin teminatların güncellenmesi ve ek teminat alınması da önem arz etmektedir. Bu düzenlemeler, ihale sürecinin şeffaflığını ve güvenilirliğini artıracaktır.

BULGU: Taşınmaz Kiralamalarında Kesin Teminatın Muhammen Bedel Üzerinden Alınması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılan kiralamalarda kesin teminatın muhammen bedel üzerinden hesaplandığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 7’nci maddesinde; ihale konusu işlerin her türlü özelliğini belirten şartname ve varsa eklerinin idarelerce hazırlanacağı belirtilerek şartnamelerde işin mahiyetine göre konulacak özel ve teknik şartlardan başka genel olarak hangi hususların gösterileceği düzenlenmiştir. Buna göre, işin tahmin edilen bedeli, geçici teminat miktarı ve kesin teminata ait şartlar şartnamede yer almak zorundadır.
Kanun’un “Kesin Teminat” başlıklı 54’üncü maddesinde; taahhüdün, sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşme yapılmasından önce müteahhit veya müşteriden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle %6 oranında kesin teminat alınacağı hükmü yer almaktadır.
Mevzuat hükümleri uyarınca idarenin kiralama işlemlerinin 2886 sayılı Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütmesi ve ihale konusu olan, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla ihale bedeli üzerinden %6 oranında kesin teminat alınacaktır.
Yapılan incelemede 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılan kiralamalarda ihale bedeli üzerinden hesaplanması gereken kesin teminatın muhammen bedel üzerinden hesaplandığı tespit edilmiştir.
2886 sayılı Kanun ile öngörülen düzenlemeye uygun olarak İdare tarafından kiralanan taşınmazlara ilişkin belirlenecek kesin teminat tutarlarının bir yıllık ihale bedeli üzerinden hesaplanması, kesin teminatların kira artışlarına uygun olarak her yıl yeniden güncellenerek ek kesin teminat alınması gerekmektedir.