| ÖZET: Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ile protokol tanzim edilen taşınmazlar, daha uzun süreler ile üçüncü kişilere kiralanmıştır. Protokollerde kira başlangıç ve bitiş süreleri belirlenmiştir. Şirketin taşınmazlar üzerindeki işletme hakkı, protokolde belirtilen müddet ile sınırlıdır. Üçüncü kişilere kiralanmış taşınmazların kira borçları defalarca vaktinde ödenmemesine rağmen Şirket tarafından sözleşmeler fesih edilmemekte ve bu vaziyete rağmen ihtarname çekilerek fesih işlemlerinin başlatılmamıştır. Şirket, yetkisi olmadığı halde kiralama yapmış olacaktır. Büyükşehir Belediyesinden kiralanmış 320 araçlık otopark da üçüncü kişilere devir yapılamayacağı belirtilmiş olmasına rağmen kiralanmıştır. Şirket tarafından kira borçları vaktinde ödenmeyen taşınmazlar ile alakalı fesih işlemlerinin başlatılması ve tahliye edilmesi gerekmekte, kesin teminatların irat kaydedilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Taşınmaz Kiralamalarında Protokol ve Kira Sözleşmesi Hükümlerine Uyulmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Taşınmazların İşletme Hakkı Süresini Aşacak Şekilde Kiraya Verilmesi
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ile protokol tanzim edilerek belli bir süreliğine kiralanmış olan taşınmazlar, daha uzun süreler ile üçüncü kişilere kiralanmıştır.
Şirket ile Belediye arasında 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 26’ncı maddesine dayanılarak tanzim edilen kira protokollerinde, taşınmazlara ilişkin kira başlangıç ve bitiş süreleri belirlenmiştir. Şirketin taşınmazlar üzerindeki işletme hakkı, protokolde belirtilen müddet ile sınırlı olup, bu müddeti aşacak şekilde taşınmaz üzerinde kiralama veya benzeri herhangi bir işlem tesis edilmesi mümkün değildir.
Yapılan incelemede; Belediyeden kiralanmış bulunan altı taşınmazın protokolde belirtilen kira süresini aşacak surette Şirket tarafından üçüncü kişilere kiralandığı görülmüştür. Söz konusu kiralamalarda, Belediye ile Şirket arasındaki kira protokolü sona erdiğinde Şirket ile üçüncü kişiler arasındaki kira sözleşmeleri devam edeceğinden Şirket, yetkisi olmadığı halde kiralama yapmış olacaktır.
Şirket tarafından üçüncü kişilere yapılacak taşınmaz kiralamalarında, sürenin işletme hakkı müddetini aşmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.
Kira Borçlarının Vaktinde Ödenmemesine Rağmen Sözleşmelerin Fesih Edilmemesi
Üçüncü kişilere kiralanmış bulunan taşınmazların kira bedelleri defalarca vaktinde ödenmemesine rağmen Şirket tarafından sözleşme fesih işlemi yapılmamıştır.
Şirket ile üçüncü kişiler arasında tanzim edilen kira sözleşmelerinin tamamı, kiralama süresi ve kira bedeli hariç, aynı muhtevaya sahiptir. Bu sözleşmelerin “Fesih Yetkisi” başlıklı 14’üncü maddesinde; kiracının kira bedelini süresinde ödememesi halinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 62’nci maddesine göre 10 gün süreli ihtarname ile durumun kiracıya bildirilip ihtarnamede yazılı hususlara uyulması isteneceği ve ihtarnamede belirtilen 10’uncu günün sonunda, belirtilen hususlara uyulmadığı görülürse, kira sözleşmesi fesih edilerek kesin teminatın irat kaydedileceği belirtilmektedir.
Yapılan incelemede; üçüncü kişilere kiralanmış bulunan altı taşınmaza ait kira borçlarının defalarca vadesinde ödenmediği ve dolayısıyla tahsil edilemeyen kira alacağı bulunduğu ve bu vaziyete rağmen Şirket tarafından ihtarname çekilerek fesih işlemlerinin başlatılmadığı görülmüştür. Dolayısıyla Şirket hem kira gelirlerinden hem de fesih neticesinde irat kaydedeceği kesin teminat bedellerinden mahrum kalmaktadır.
Kira borçları vadesinde ödenmeyen taşınmazlar ile alakalı fesih işlemlerinin başlatılarak taşınmazların tahliye edilmesi ve kesin teminatların irat kaydedilmesi gerekmektedir.
Büyükşehir Belediyesinden Kiralanan Otoparkın Kira Protokolüne Aykırı Olarak Üçüncü Kişiye Kiralanması
Üçüncü kişilere devri yapılmamak üzere Belediyeden kiralanan 320 araçlık otopark, sözleşmesinde üçüncü kişilere devir yapılamayacağı belirtilmiş olmasına rağmen, üçüncü kişiye kiralanmıştır.
Söz konusu otoparkın kiralanmasına ilişkin Şirket ile Belediye arasında tanzim edilmiş olan protokolün 7. maddesinde; tahsis süresinin 10 yıl olduğu ve bu süre içinde 320 araçlık katlı otoparkın 3. kişilere devrinin yapılamayacağı ifade edilmiştir. Yapılan incelemede; otoparkın 10.01.2020 tarihinden itibaren on yıl müddetle üçüncü bir kişiye kiralandığı görülmüştür.
Belediyeden kiralanmış olan taşınmazların tasarrufunda mevcut kira protokolü hükümlerine riayet edilmesi gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr