ÖZET: Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının, ilgili idareye zamanında aktarılmadığı tespit edilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12. maddesi uyarınca, belediyeler emlak vergisinin %10’u oranında katkı payı tahakkuk ettirip, bu tutarları tahsil ettikleri ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bildirmek ve ödemekle yükümlüdür. Ayrıca, bu ödemeleri zamanında gerçekleştirmeyen belediyelerden, gecikme zammı uygulanarak tahsilat yapılacağı belirtilmiştir.

2024 yılına ait mali tablo ve belgelerin incelenmesi sonucunda, ilgili idareye 126.747,86 TL tutarında katkı payının aktarılmadığı görülmüştür. Kamu idaresi, tahsil edilen katkı paylarının zamanında gönderileceğini ve ilgili kuruma düzenli bildirimlerin yapılacağını ifade etmiştir. Mevzuat hükümleri doğrultusunda, emlak vergisi ile birlikte tahsil edilen katkı paylarının, belirlenen süre içinde beyan edilmesi ve ödenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması İçin Tahsil Edilen Katkı Paylarının İl Özel İdaresine Gönderilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Taşınmaz kültür varlıklarının korunması katkı payının ilgili idareye aktarılmadığı tespit edilmiştir.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12’nci maddesinde özetle; belediyelerce, tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı tahakkuk ettirileceği ve bunun emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği ifade edilmiş; tahsil edilen bu tutarların da tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği belirtilmiştir. Ayrıca tahsil edilen katkı payını söz konusu süre içinde il özel idarelerine (büyükşehir belediyesi olmuş illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına) yatırmayan belediyelerden, bu katkı paylarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği de düzenlenmiştir. Bu işlemlerle ilgili olarak aynı maddede belediye başkanlarına, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödenmesi gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlama hususunda sorumluluk yüklenmiştir. Ödenmeyen payların da, ilgili idarenin talebi üzerine belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden idareye gönderileceği belirtilmiştir.

İdarenin 2024 yılı mali tablo ve belgelerinin incelenmesi neticesinde; İdarenin 126.747,86 TL tutarında taşınmaz kültür varlıklarının korunması katkı payının ilgili idareye aktarılmadığı görülmüştür.

Kamu idaresi cevabında, taşınmaz kültür varlıklarının korunması için tahsil edilen katkı paylarının gönderileceği, düzenli olarak ilgili kuruma bildirimi yapılıp ödemelerin mevzuatta belirtildiği şekli ile yapılacağı belirtilmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, emlak vergisi ile birlikte tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar beyan edilerek aynı süre içinde ödenmesi gerekmektedir.