ÖZET: Isparta İl Özel İdaresine, taşınmaz kültür varlıklarının korunması amacıyla tahsil edilen katkı paylarının zamanında aktarılmadığı tespit edilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun ilgili maddesi gereğince, belediyeler emlak vergisinin %10’u oranında katkı payı tahakkuk ettirip, bu tutarları her ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bildirimle ödemekle yükümlüdür. Ancak yapılan denetimlerde, 2023 yılına ait 151.736,84 TL dahil toplam 228.021,22 TL tutarındaki katkı payının zamanında gönderilmediği ortaya çıkmıştır.

Bu durum sonucunda, Isparta İl Özel İdaresi İller Bankası’na başvurmuş ve ilgili tutarın 62.682,32 TL’sinin gecikme zammı ile birlikte toplam 76.284,38 TL olarak belediyenin genel bütçe vergi gelirlerinden kesildiği belirlenmiştir. Belediyelere, tahsil ettikleri katkı paylarını zamanında ödemeleri konusunda sorumluluk yüklenmiş olup, gecikme cezası ödememek için bu ödemelerin düzenli bir şekilde yapılması önem arz etmektedir. Kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı açısından, bu tür ödemelerin zamanında gerçekleştirilmesi büyük bir gereklilik taşımaktadır.

BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması İçin Tahsil Edilen Katkı Paylarının İl Özel İdaresine Zamanında Gönderilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediye tarafından tahakkuk ettirilen emlak vergisinden görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kesilen %10 nispetindeki taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı paylarının Isparta İl Özel İdaresine zamanında aktarılmadığı görülmüştür.

2863sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12’nci maddesinde; belediyelerce, tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirileceği ve bunun emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği ifade edilmiş, tahsil edilen bu tutarların da tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği belirtilmiştir. Ayrıca tahsil edilen katkı payını söz konusu süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı paylarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği de düzenlenmiştir. Bu işlemlerle ilgili olarak aynı maddede belediye başkanlarına, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlama hususunda sorumluluk yüklenmiştir. Ödenmeyen payların da ilgili il özel idaresinin talebi üzerine belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek, talep eden özel idareye gönderileceği belirtilmiştir.

Yapılan incelemelerde, taşınmaz kültür varlıklarının korunması için tahsil edilen 228.021,22 TL (151.736,84 TL’si 2023 yılından devretmiştir.) tutarındaki katkı payının Isparta İl Özel İdaresine zamanında gönderilmediği, bu nedenle İl Özel İdaresinin İller Bankasına başvuruda bulunduğu ve İller Bankası tarafından bu tutarın 62.682,32’sinin, 13.602,06 TL gecikme zammı ile birlikte toplam 76.284,38 TL olarak Belediyenin genel bütçe vergi gelirlerinden alınan payından kesildiği tespit edilmiştir.

Kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanımının sağlanabilmesi bakımından, herhangi bir gecikme cezasına maruz kalınmaması için bahsi geçen katkı payının Belediye tarafından ilgili kuruma zamanında yatırılması gerekmektedir.