|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin, emlak vergisi mükelleflerinden tahsil ettiği taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı payını ilgili idareye (Burdur İl Özel İdaresi) göndermediğini ortaya koymuştur. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12. maddesi gereğince, belediyeler ve il özel idareleri, kültür varlıklarının korunması amacıyla emlak vergisinin %10’u oranında katkı payı tahakkuk ettirmekte ve bu miktarı tahsil etmektedir. Tahsil edilen tutar, il özel idaresinin özel hesabında toplanarak, kültürel projeler için kullanılmalıdır.
Belediyelerin, tahsil ettikleri katkı paylarını, ilgili idareye belirlenen süre içinde ödemeleri zorunludur. Aksi takdirde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde gecikme zammı uygulanarak tahsil edilmektedir. Denetim sonucunda, 31.12.2024 tarihi itibarıyla 269.181,93 TL tutarında katkı payının Burdur İl Özel İdaresi’ne gönderilmediği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu durumu kabul etmiş ve katkı payının gönderileceğini belirtmiştir. Ancak, belirtilen sürelerde ödenmemesi durumunda gecikme cezası riski ve kamu zararı oluşabileceği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması İçin Tahsil Edilen Katkı Paylarının İlgili İdareye Gönderilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından emlak vergisi mükelleflerinden emlak vergisinin %10’u nispetinde ek tahakkuk yapılarak tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ilişkin katkı payının ilgili idareye (Burdur İl Özel İdaresi) ödenmediği tespit edilmiştir.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz Kültür Varlıklarının Onarımına Yardım Sağlanması ve Katkı Payı” başlıklı 12’nci maddesine göre, Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u oranında Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilmekte ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilmektedir.
Tahsil edilen miktar, il özel idaresi tarafından açılacak özel hesapta toplanmakta ve bu miktar; il özel idaresince ve belediyelerce kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan projeler kapsamında kamulaştırma, projelendirme, plânlama ve uygulama konularında kullanılmaktadır.
Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarlar tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenmesi gerekmektedir. Tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilmektedir. Belediye başkanları, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdürler. Ödenmeyen paylar, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine ilgili belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 274’üncü maddesine göre diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilatların 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı içerisinde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı bu kapsamda değerlendirilmekte olup, tahsil edilen payın 362 nolu hesapta takip edilmesi gerekmektedir.
Konu ile ilgili yerinde yapılan denetimde, 362 nolu hesabın alacak bakiyesinde 31.12.2024 tarihi itibariyle 269.181,93 TL kültür varlıkları katkı payı bulunduğu ve dolayısıyla bu tutarın Budur İl Özel İdaresine gönderilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, katkı payının gönderileceği ifade edilmiştir. Gecikme cezası uygulanma riskini gündeme getiren ve böylece kamu zararı ortaya çıkarabilecek konu ile ilgili tutarların yasal sürelerde Burdur İl Özel İdaresine gönderilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.