ÖZET: Taşınmaz kültür varlıklarının korunması amacıyla tahsil edilen katkı paylarının, ilgili idareye zamanında iletilmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, belediyeler tarafından emlak vergisinin %10’u oranında tahakkuk ettirilen bu katkı paylarının İl Özel İdaresi’ne aktarılmadığı belirlenmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12. maddesi, bu katkı paylarının tahsil edilmesi ve zamanında ödenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Denetim sonuçlarına göre, 2024 yılı itibarıyla İl Özel İdaresi’ne gönderilmeyen katkı payı tutarı 2.229.320,13 TL olarak hesaplanmıştır. Emlak vergisi mükelleflerinden tahsil edilen bu katkı paylarının, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar beyan edilip ödenmesi gerekmektedir. Ayrıca, belediye başkanları, bu ödemelerin zamanında yapılmasını sağlamakla yükümlüdür.

İlgili idare, gecikmenin Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü tarafından yapılan mahsuplardan kaynaklandığını belirtmiş ve bu durumun tekrarlanmaması için gerekli önlemlerin alınacağını ifade etmiştir. Taşınmaz kültür varlıkları için tahsil edilen katkı paylarının, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine uygun olarak zamanında ve eksiksiz bir şekilde gönderilmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması İçin Tahsil Edilen Katkı Paylarının İlgili İdareye Zamanında Gönderilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediye tarafından emlak vergisinin %10’u nispetinde tahakkuk ettirilerek tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ilişkin katkı paylarının İl Özel İdaresine aktarılmadığı tespit edilmiştir.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12’nci maddesinde; belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8’inci ve 18’inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin % 10’u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirileceği ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği, yukarıdaki hükümlere göre, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarların tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği, tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı paylarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği, belediye başkanlarının, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il

özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlü olduğu ifade edilmiştir.

Bu hükme göre, tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payları, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenmesi gerekmektedir. Aynı maddede katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlama hususunda belediye başkanlarına da sorumluluk yüklenmiştir.

Yapılan incelemede, emlak vergisi mükelleflerinden tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payından 2024 yılsonu itibariyle İl Özel İdaresine gönderilmeyen katkı payının 2.229.320,13 TL olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; katkı paylarındaki gecikmenin Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü tarafından yapılan mahsuplardan kaynaklı olduğu, söz konusu durumun yaşanmaması için daha dikkatli olunacağı ifade edilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde, taşınmaz kültür varlıkları katkı paylarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammına uğramadan zamanında ve tam olarak gönderilmesi sağlanmalıdır.