|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, taşınmaz kültür varlıklarının korunması amacıyla tahsil edilen katkı paylarının İzmir Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’na zamanında iletilmediğini ortaya koymuştur. Emlak vergisinden elde edilen bu katkı payının %10’u, ilgili kanun gereği belediyeler tarafından tahakkuk ettirilmekte ve tahsil edilen tutarların, takip eden ayın onuncu gününe kadar il özel idarelerine bildirilip ödenmesi gerekmektedir. Ancak Karşıyaka Belediyesi, 2022 yılında tahsil edilen emlak vergisi üzerinden 11.658.490,88 TL katkı payı tahakkuk ettirmiş, bunun 3.722.483,12 TL’sini zamanında aktaramamıştır.
Bu gecikme, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde gecikme zammı uygulanmasına yol açmıştır. Ödenmeyen katkı payları, il özel idaresinin talebi doğrultusunda belediyenin İller Bankası’ndan aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek ilgili idareye aktarılmaktadır. Dolayısıyla, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı açısından, bu katkı paylarının zamanında ödenmesi büyük önem taşımaktadır. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na uygun olarak, belediyenin bu yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekmektedir. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması İçin Tahsil Edilen Katkı Paylarının İlgili İdareye Zamanında Gönderilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından tahakkuk ettirilen emlak vergisinden görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kesilen %10 nispetindeki Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının, İzmir Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına aktarılmasında gecikmeye sebebiyet verildiği ve bu nedenle gecikme zammı ödendiği görülmüştür.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12’nci maddesinde, belediyelerce tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirileceği ve bunun emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği ifade edilmiş, tahsil edilen bu tutarların da tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği belirtilmiştir. Ayrıca tahsil edilen katkı payını söz konusu süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı paylarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği de düzenlenmiştir. Bu işlemlerle ilgili olarak aynı maddede belediye başkanlarına, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ilişkin katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlama hususunda sorumluluk yüklenmiştir. Ödenmeyen payların da, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderileceği belirtilmiştir.
Bu itibarla, Karşıyaka Belediyesinin 362-Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabının incelenmesi neticesinde; 2022 yılında bina, arazi ve arsa üzerinden toplam 116.820.063,21 TL emlak vergisi tahsil edildiği ve bu tutar üzerinden tahakkuk ettirilen 11.658.490,88 TL tutarındaki katkı payının 3.722.483,12 TL’sinin, İzmir Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca 2022 yılı içerisinde ödenen katkı payının 1.882.679,63 TL’sinin, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının İller Bankasına başvuruda bulunması üzerine 257.086,89 TL tutarındaki gecikme zammı ile birlikte Belediyenin merkezi idare vergi gelirleri payından kesildiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, hem kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanımının sağlanabilmesi bakımından, herhangi bir gecikme cezasına maruz kalınmaması için hem de 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nda yer alan hükümler gereğince bahsi geçen katkı paylarının Belediye tarafından İzmir Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına zamanında aktarılması gerekmektedir.