|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında, taşınmaz kültür varlıklarının korunması amacıyla tahsil edilen katkı paylarının Balıkesir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına (YİKOB) zamanında iletilmediği tespit edilmiştir. Emlak vergisinden tahakkuk ettirilen %10 oranındaki katkı payının, ilgili kanun çerçevesinde belirlenen süre içinde ödenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ancak, bu ödemelerin gecikmesi nedeniyle, YİKOB’un İller Bankası’na başvurarak gecikme faizleriyle birlikte ödemelerin kesilmesine neden olduğu belirlenmiştir.
Denetim sonuçlarına göre, 31 Aralık 2022 itibarıyla YİKOB’a ödenmesi gereken toplam katkı payı borcu 26.669.966,81 TL olarak hesaplanmıştır. Bu durum, geçmiş yıllarda da benzer şekilde tespit edilmiş olup, ilgili idarenin yükümlülüklerini yerine getirmediği görülmüştür. 6183 sayılı Kanun hükümleri gereğince, idarenin gecikme zammına maruz kalmaması ve sorumlular hakkında yasal işlemler yapılmaması için katkı paylarının belirtilen süre içinde YİKOB’a aktarılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması İçin Tahsil Edilen Katkı Paylarının Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına Zamanında Gönderilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından tahakkuk ettirilen emlak vergisinden görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla ek tahakkuk yapılarak kesilen %10 nispetindeki Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının Balıkesir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına (YİKOB) aktarılmasında gecikmeye sebebiyet verildiği görülmüştür.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12’nci maddesinde belediyelerce, tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirileceği ve bunun emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği ifade edilmiş, tahsil edilen bu tutarların da tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği belirtilmiştir. Ayrıca tahsil edilen katkı payını söz konusu süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı paylarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği de düzenlenmiştir. Bu işlemlerle ilgili olarak aynı maddede belediye başkanlarına, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlama hususunda sorumluluk yüklenmiştir. Ödenmeyen payların da, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderileceği belirtilmiştir.
6360 sayılı Kanun ile yukarıda il özel idarelerine atfedilmiş görevlerin il özel idaresi bulunmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca yerine getirileceğine ilişkin “Çeşitli Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında bu paylar büyükşehir olmuş illerde ilçe belediyeleri tarafından ilgili YİKOB’a yatırılacak; burada toplanan bu katkı payı tutarları da bu başkanlıklarca defterdarlıklar bünyesinde açılan emanet hesaplarına aktarılacaktır.
Yapılan incelemelerde, taşınmaz kültür varlıklarının korunması için tahsil edilen katkı paylarının süresinde ilgili idare olan Balıkesir Valiliği YİKOB’ a zamanında aktarılmadığı, bu sebeple ilgili idarenin İller Bankasına başvuruda bulunarak söz konusu katkı paylarının gecikmeden kaynaklanan faizleri ile birlikte belediyenin merkezi idare vergi gelirlerinden alınan payından İller Bankası tarafından kesildiği tespit edilmiştir. Belediyenin İller Bankası tarafından yapılan kesintiler düşüldüğünde, 31.12.2022 tarihi itibarıyla YİKOB’ a göndermesi gereken toplam 26.669.966,81 TL tutarında katkı payı borcu bulunmaktadır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti sonrasında ilgili husus geçmiş yıl denetiminde de tespit edilmiş olup İdare, YİKOB’a göndermesi gereken katkı paylarının aktarımını yapmamıştır.
Bu itibarla, İdarenin 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme zammına maruz kalmaması ve sorumlular hakkında yasal işlemler uygulanmaması için katkı paylarının Balıkesir Valiliği Yatırım izleme ve Koordinasyon Başkanlığına mevzuatında belirtilen sürede gönderilmesi gerekmektedir.