|
ÖZET: Edirne Belediyesi, emlak vergisinden tahakkuk ettirilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik %10 katkı payını Edirne İl Özel İdaresine zamanında aktarmakta gecikmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, bu katkı payının tahsil edilen ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar ödenmesi zorunludur. Ancak, 2024 yılında tahsil edilen toplam 66.619.175,40 TL emlak vergisinin %10’u olan 6.661.917,54 TL tutarındaki katkı payı, belirtilen süre içinde aktarılmamıştır. Bu gecikme sonucunda, Edirne İl Özel İdaresi, İller Bankasına başvurarak 210.202,17 TL tutarında gecikme zammı talep etmiştir.
Sayıştay Denetim Raporları’nda bu durum daha önce de tespit edilmiştir, ancak belediye tarafından herhangi bir düzeltici adım atılmamıştır. Kamu İdaresi, taşınmaz kültür varlıklarının korunması için tahsil edilen katkı paylarının 2025 yılı içerisinde zamanında ödendiğini belirtse de, 2024 yılına ait ödemelerdeki gecikmeler dikkat çekmektedir. Bu bağlamda, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı açısından, katkı paylarının belirtilen süreler içinde Edirne İl Özel İdaresine aktarılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması İçin Tahsil Edilen Katkı Paylarının Zamanında Gönderilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye tarafından tahakkuk ettirilen emlak vergisinden, görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla ayrılan %10 nispetindeki taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının, Edirne İl Özel İdaresine aktarılmasında gecikmeye sebebiyet verildiği ve bu nedenle gecikme zammı ödendiği görülmüştür.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12’nci maddesinde, belediyelerce tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı tahakkuk ettirileceği ve bunun emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği ifade edilmiş, tahsil edilen bu tutarların da tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği belirtilmiştir. Ayrıca tahsil edilen katkı payını söz konusu süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı paylarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği de düzenlenmiştir. Bu işlemlerle ilgili olarak aynı maddede belediye başkanlarına, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ilişkin katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlama hususunda sorumluluk yüklenmiştir. Ödenmeyen payların da, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderileceği belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre, emlak vergisinin %10’u nispetinde taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının tahakkuk ettirilmesi ve Belediyece emlak vergisi ile birlikte tahsil edilmesi gerekmekte olup; tahsil olunan miktarların tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar Edirne İl Özel İdaresine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenmesi gerekmektedir.
Edirne Belediyesinin 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabının incelenmesi neticesinde; 2024 yılında bina, arazi ve arsa üzerinden toplam 66.619.175,40 TL emlak vergisi tahsil edildiği, bu tutarın %10’u olan 6.661.917,54 TL tutarındaki katkı payının Edirne İl Özel İdaresine aktarılmadığı, bunun akabinde İl Özel İdaresinin İller Bankasına başvuruda bulunması üzerine 210.202,17 TL tutarındaki gecikme zammı ile birlikte Belediyenin merkezi idare vergi gelirleri payından kesildiği tespit edilmiştir.
Söz konusu husus 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda da bulgu konusu olarak yer almış ancak Belediye tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmamıştır.
Kamu İdaresi cevabında, Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması için tahsil edilen katkı paylarının 2025 yılı içerisinde zamanında ödendiğini ifade etmiştir. Ancak bulgu konusu edilen paylar 2024 yılı içinde vadesinde ödenmeyen ve gecikmeye sebep olunan tutarlardır.
Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanımının sağlanabilmesi bakımından, herhangi bir gecikme zammına maruz kalınmaması için bahsi geçen katkı paylarının Belediye tarafından Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nda yer verilen süreler dikkate alınarak İl Özel İdaresine zamanında aktarılması gerekmektedir.