|
ÖZET: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması Katkı Payının, ilgili idareye zamanında aktarılmadığı tespit edilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12. maddesi gereğince, belediyeler ve il özel idareleri, kültürel varlıkların korunması amacıyla emlak vergisinin %10’u oranında katkı payı tahsil etmekle yükümlüdür. Bu payların, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bildirilip ödenmesi gerekmektedir.
Yapılan denetimlerde, 2024 yılı itibarıyla Gümüşhane İl Özel İdaresi’ne herhangi bir katkı payı ödemesi yapılmadığı gözlemlenmiştir. 2023 yılından devreden alacak bakiyesi ile birlikte, 2024 yılı tahsilatları sonucunda toplam alacak miktarı 634.934,55 TL’ye ulaşmıştır. Ancak, bu tutarın zamanında ödenmemesi nedeniyle, ilgili mevzuat çerçevesinde gecikme zammı uygulanarak tahsil edilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, belediyenin, katkı paylarını belirtilen süre içinde ödemesi, ek mali külfetlerden kaçınması açısından önem arz etmektedir. Bu durum, kamu idaresinin sorumluluklarını yerine getirmesi ve kültürel varlıkların korunması için gerekli finansmanın sağlanması açısından kritik bir meseledir. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması Katkı Payının İl Özel İdaresine Gönderilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kesilmesi gereken Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması Katkı Payının ilgili idareye aktarılmadığı görülmüştür.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12’nci maddesinin altıncı fıkrasında, belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 29.07.1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8’inci ve 18’inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının tahakkuk ettirileceği ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği; sekizinde fıkrasında, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarların tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği; tahsil ettikleri katkı payını belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı paylarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği; dokuzuncu fıkrasında, belediye başkanlarının, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlü olduğu; ödenmeyen payların, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine ilgili belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderileceği hükme bağlanmıştır.
Mezkur mevzuat hükümlerine göre, emlak vergisinin %10’u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payının tahakkuk ettirilmesi ve Belediyece emlak vergisi ile birlikte tahsil edilmesi gerekmekte olup; tahsil olunan miktarların tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar İl Özel İdaresine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 362.02.01.01.01 Kültür Payı (Bina) Hesabı, 362.02.01.01.02 Kültür Payı (Arsa) Hesabı ile 362.02.01.01.03 Kültür Payı (Arazi) Hesabının toplam 54.755,43 TL alacak bakiyesinin 2023 yılından devrettiği, 2024 yılında yapılan söz konusu pay tahsilatları neticesinde mezkur hesaplara 580.179,12 TL tutarında alacak kaydının yapılmasıyla hesapların toplam alacak bakiyelerinin 634.934,55 TL’ye ulaştığı; ancak 2024 yılında Gümüşhane İl Özel İdaresine herhangi bir katkı payı ödemesi yapılmadığı görülmüştür.
Son denetim yılı Sayıştay Denetim Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında, 2025 yılı içerisinde Belediyenin ek mali külfete girmeden Kanun’da belirtildiği gibi payların ödeneceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, vadesinde ödenmeyen söz konusu katkı paylarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre İl Özel İdaresi tarafından gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilmesi gerekmekte olup Belediyenin ek mali külfete girmemesi için mezkur payların Kanun’da belirtilen sürede ödenmesi gerekmektedir.