|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının ilgili idareye zamanında aktarılmadığını ortaya koymuştur. Emlak vergisi mükelleflerinden tahsil edilen emlak vergisinin %10’u oranında belirlenen bu katkı payı, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na dayanarak, belediyeler tarafından tahsil edilmekte ve belirli süreler içinde il özel idarelerine ödenmesi gerekmektedir. Ancak, bu ödemelerin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Mevzuat gereği, tahsil edilen katkı paylarının, takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar ilgili idareye beyan edilmesi ve ödenmesi zorunludur. Belediye başkanları, bu süreçten sorumlu olup, ödemelerin zamanında yapılmasını sağlamakla yükümlüdür. Ödenmeyen katkı payları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı ile tahsil edilebilir. Yapılan denetimlerde, ilgili idarenin bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi sonucu 8.122.353,40 TL tutarında bir borç oluşmuştur. Sonuç olarak, kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının mevzuat çerçevesinde zamanında ve eksiksiz olarak ilgili kuruma aktarılması gerekmektedir. Kamu idaresi, bu ödemelerin yapılmadığını mali imkânlar nedeniyle açıklamış ve gerekli ödemenin gerçekleştirileceğini belirtmiştir. Bu durum, yasal süreler içinde ödemelerin yapılmasının önemini bir kez daha vurgulamaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması Katkı Payının İlgili İdareye Aktarılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından emlak vergisi mükelleflerinden emlak vergisinin %10’u nispetinde ek tahakkuk yapılarak tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ilişkin katkı payının, mevzuatında hüküm altına alınan sürelerde ilgili idareye ödenmediği tespit edilmiştir.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12’nci maddesinin altıncı fıkrasında;
“Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci ve 18 inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin % 10’u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilir ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilir.” hükmü yer almaktadır.
Aynı maddenin dokuzuncu ve onuncu fıkralarında ise; “Yukarıdaki hükümlere göre, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarlar tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenir. Tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir.
Belediye başkanları, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdür. Ödenmeyen paylar, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine ilgili belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderilir.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde belediye tarafından 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu uyarınca mükellefler hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde tahakkuk ettirilen katkı payının, tahsil edildiği an 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabına kaydedilerek takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar ilgili idareye beyan edilmesi ve aynı süre içinde ödenmesi gerekmektedir. Zamanında ve tam olarak ilgili idareye ödenmesinden Belediye Başkanının sorumlu olduğu katkı payı, 2863 sayılı Kanun’da hükmedilen sürelerde ödenmemesi halinde 6183 sayılı Kanun’a göre tahsil edilebilmektedir.
İdarenin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uymaması nedeniyle kültür varlıkları katkı payı olarak ilgili kuruma 8.122.353,40 TL tutarında borcunun oluştuğu tespit edilmiştir. Gecikme zammına maruz kalınmaması adına söz konusu tutarların ödemesinin yasal sürelerde yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi bulgu konusu edilen tutarın belediyenin mali imkânları nedeniyle ödenemediğini ve gerekli ödemenin gerçekleştirileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, bulgu konusu edilen kültür varlıkları katkı payının yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda ilgili kuruma gönderilmesi gerekmektedir.