ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı payının hatalı bir şekilde muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Bu katkı payı, 362-Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı yerine 333-Emanetler Hesabında izlenmiştir. Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Dair Yönetmelik’in ilgili maddeleri, belediyelerin emlak vergisinin %10’u oranında katkı payı tahakkuk ettirmesi gerektiğini ve bu tutarın tahsilatın yapıldığı ayı takip eden onuncu gününe kadar Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına bildirilip ödenmesi gerektiğini belirtmektedir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 362. maddesi, belediyelerin diğer kamu idareleri adına gerçekleştirdiği tahsilatları bu hesapta izlemeleri gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, 275. madde, izlenen tutarların bütçe ile ilişkilendirilmemesi gerektiğini açıkça ifade etmektedir. Yapılan incelemelerde, ilgili idarenin zamanında gerekli tutarları aktardığı ancak bu tutarların hatalı bir hesapta takip edildiği görülmüştür. Bu durum, muhasebenin temel ilkelerinden biri olan sınıflandırma ilkesine de aykırıdır; dolayısıyla katkı paylarının 362-Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında izlenmesi gerekmektedir.

BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının Hatalı Muhasebeleştirilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının 362-Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabına kaydedilmediği ve 333-Emanetler Hesabında izlendiği tespit edilmiştir.
Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in Katkı payının tarh, tahakkuku ve tahsili başlıklı 5’inci ve Katkı payı başlıklı 6’ncı maddesinde; belediye tarafından, tahakkuk eden emlak vergisinin % 10’u nispetinde taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı tahakkuk ettirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Tahakkuk ettirilen bu tutarın emlak vergisi ile birlikte tahsil edilmesi, tahsil edilen bu tutarların da tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar Büyükşehir sınırları içerisindeki belediyeler tarafından Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 362-Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabına ilişkin 274’üncü maddesi uyarınca Belediyenin diğer kamu idareleri adına yapmış olduğu tahsilatları bu hesapta izlemesi gerekmektedir. Ayrıca “Hesabın İşleyişi” başlıklı 275’inci maddesinde izlenen bu tutarların bütçe ile ilişkilendirilmemesi gerektiği de açıkça belirtilmektedir.
Konu ile ilgili yapılan incelemede, İdarenin Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına gönderilmesi gereken tutarlarını zamanında ilgili idareye aktardığı ancak bu tutarların 362-Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı yerine 333- Emanetler Hesabında takip ettiği görülmüştür.
Muhasebenin temel ilkelerinden biri olan sınıflandırma ilkesine de uygun düşmeyen bu konu ile ilgili kayıtların 362-Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında izlenmesi gerekmektedir.