|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının İl Özel İdaresine zamanında gönderilmediğini ortaya koymuştur. İl Belediyesi, emlak vergisinin %10’u oranında tahsil edilen bu katkı payını, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu çerçevesinde yasal süresi içinde iletmemiştir. Kanunun ilgili maddeleri, bu katkı paylarının tahsil edilen ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar İl Özel İdaresine bildirilmesi ve ödenmesini zorunlu kılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, toplam 852.416,22 TL tutarındaki katkı payından yalnızca 179.294,61 TL’nin İlbank aracılığıyla gönderildiği, geri kalan 673.121,61 TL’nin ise iletilmediği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, 2024 yılı ve öncesinde bu katkı paylarının yatırılmadığını belirtmiş, 2025 yılı için gerekli çalışmaların başlatıldığını ifade etmiştir. Ancak, 2024 yılına ait ödemenin yapıldığına dair herhangi bir belge sunulmamıştır. Sonuç olarak, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının, mevzuatta belirtilen süreler içinde İl Özel İdaresine aktarılması gerekmektedir. Aksi takdirde, gecikme zammı uygulanması ve sorumlular hakkında yasal işlem yapılması söz konusu olacaktır. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının İl Özel İdaresine Gönderilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından emlak vergisinin %10’u nispetinde ek tahakkuk yapılarak mükelleflerden tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının yasal süresi içerisinde İl Özel İdaresine gönderilmediği görülmüştür.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz Kültür Varlıklarının Onarımına Yardım Sağlanması ve Katkı Payı” başlıklı 12’nci maddesinin altıncı fıkrasında; belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8’inci ve 18’inci maddeleri uyarınca mükellef adına tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının tahakkuk ettirileceği ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin dokuzuncu fıkrasında; taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarların tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği ve tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı paylarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği; onuncu fıkrasında ise belediye başkanlarının, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlü oldukları ve ödenmeyen payların, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine ilgili belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden il özel idaresine gönderileceği hüküm altına alınmıştır.
Diğer yandan, 2863 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan 22.08.2015 tarih ve 29453 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in 5’inci maddesinde, katkı payının tarh, tahakkuk ve tahsiline ilişkin düzenlemelere yer verilmiş, 6’ncı maddesinde de belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarların, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde katkı payı hesabına yatırılacağı; tahsil edilen katkı payının süresi içinde yatırılmamasından belediye başkanı ve hesap işleri müdürünün birlikte sorumlu olduğu; süresi içinde katkı payı hesabına aktarılmaması veya başka amaçlarla kullanılması halinde sorumlular hakkında yasal işlem yapılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, taşınmaz kültür varlıklarının korunması için tahsil edilen toplam 852.416,22 TL katkı payından 179.294,61 TL’nin İlbank tarafından kesilerek İl Özel İdaresine gönderildiği kalan 673.121,61 TL’nin ise gönderilmediği 2024 yılı mali tablolarından tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının 2024 yılı ve öncesi İl Özel İdaresi hesaplarına İdare tarafından yatırılmadığı, İlbank tarafından tahakkuklardan kesilerek İl Özel İdaresi hesabına yatırıldığı, 2025 yılı için yapılan tahsilatların zamanında ve düzenli olarak ödenmesi için gerekli çalışmaların yapılarak ödemelere başlanıldığı belirtilmiştir. Ancak cevap eklerinde, 2024 yılındaki söz konusu tutarın tamamının ödendiğine ilişkin kanıtlayıcı belgeler sunulmamıştır.
Kamu İdaresi tarafından 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme zammına maruz kalınmaması ve sorumlular hakkında yasal işlem uygulanmaması için taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı paylarının, ilgili İl Özel İdaresine mevzuatta belirtilen sürede gönderilmesi gerekmektedir.