|
ÖZET: Bilecik İl Özel İdaresi’ne, emlak vergisinin %10’u oranında tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının zamanında aktarılmadığı tespit edilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, belediyelerin bu katkı paylarını tahsil ettikleri ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idaresine bildirmesi ve ödemesi zorunludur. Ancak yapılan incelemelerde, 2024 yılına ait 64.864,73 TL de dahil olmak üzere toplam 171.751,96 TL’lik katkı payının belirtilen süre içinde gönderilmediği görülmüştür.
Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmekte ve belediyenin yasal sorumluluklarını gündeme getirmektedir. 2863 sayılı Kanun’un 12. maddesi, belediye başkanlarını tahsil edilen katkı paylarının zamanında ödenmesinden sorumlu kılmakta ve ödenmeyen tutarların İller Bankası’ndan kesileceğini belirtmektedir. Belediye, katkı paylarının süresinde gönderilmesine özen göstereceğini ifade etmiştir. Ancak, bu durumun tekrarlanmaması için gerekli önlemlerin alınması ve yasal süreçlerin başlatılmaması adına, katkı paylarının belirtilen süre içinde il özel idaresine aktarılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının İl Özel İdareye Gönderilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından emlak vergisinin %10’u nispetinde ek tahakkuk yapılarak mükelleflerden tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının Bilecik İl Özel İdaresine aktarılmadığı görülmüştür.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12’nci maddesinin altıncı fıkrasında; belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8’inci ve 18’inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının tahakkuk ettirileceği ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.
2863 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında; taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarların tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği ve tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı paylarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği; onuncu fıkrasında ise belediye başkanlarının, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlü oldukları ve ödenmeyen payların, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine ilgili belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderileceği hüküm altına alınmıştır.
Diğer yandan, 2863 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in 5’inci maddesinde, katkı payının tarh, tahakkuk ve tahsiline ilişkin düzenlemelere yer verilmiş, 6’ncı maddesinde belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarların, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idaresine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde katkı payı hesabına yatırılacağı; tahsil edilen katkı payının süresi içinde yatırılmamasından belediye başkanı ve hesap işleri müdürünün birlikte sorumlu olduğu; süresi içinde katkı payı hesabına aktarılmaması veya başka amaçlarla kullanılması halinde sorumlular hakkında yasal işlem yapılacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, belediye tarafından 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu uyarınca emlak vergisinin %10’u nispetinde mükellefler adına tahakkuk ettirilen katkı payının, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar İl Özel İdareye beyan edilmesi ve aynı süre içinde ödenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 64.864,73 TL’si 2024 yılına ait olmak üzere tahsil edilen toplam 171.751,96 TL taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının Bilecik İl Özel İdaresine süresinde gönderilmediği görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, Belediye tarafından emlak vergisinin %10 nispetinde ek tahakkuk yapılarak mükelleflerden tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait payın ilgili idaresine süresinde gönderilmesine özen gösterileceği ifade edilerek bulguya iştirak edilmiştir.
Sonuç olarak, Belediyenin 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme zammına maruz kalmaması ve sorumlular hakkında yasal işlemler uygulanmaması için katkı paylarının ilgili İdareye mevzuatında belirtilen sürede gönderilmesi gerekmektedir.