ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı payının hatalı bir şekilde muhasebeleştirildiğini ortaya koymuştur. Emlak vergisinin %10’u oranında tahsil edilen bu katkı payı, ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı olarak 363 Kamu İdareleri Payları Hesabı’nda izlenmiştir. Yönetmelik, katkı payının emlak vergisiyle birlikte yıllık olarak tarh, tahakkuk ve tahsil edilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu tür tahsilatların 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı’nda kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemeler, tahsil edilen katkı paylarının bütçe ile ilişkilendirilmeden kaydedildiğini ve bu durumun bütçe hesaplarının olması gerekenden 3.327.549,80 TL fazla görünmesine yol açtığını göstermiştir.

Sonuç olarak, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı paylarının doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi için 362 Fonlar ve Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı’nın kullanılması zorunludur. Bu durum, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının İlgili Hesapta Muhasebeleştirilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından emlak vergisinin %10’u nispetinde tahakkuk yapılarak mükelleflerden tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının hatalı muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in “Katkı Payının Tarh, Tahakkuku ve Tahsili” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında katkı payının, bina, arsa ve araziler için yıllık olarak tarh, tahakkuk ve tahsil edilen emlak vergisinin yüzde onu oranında, emlak vergisiyle birlikte tarh, tahakkuk ve tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 274’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında bütçe ile ilişkilendirilmeksizin mevzuatları gereği, diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilatın izlenmesi için 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı’nın kullanılacağı, 275’inci maddesinde ise hesabın işleyişi açıklanmıştır.
Belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediyeler tarafından mükelleflerden taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı tahsil edildiğinde 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı’nın alacağına, 100 Kasa Hesabı’nın veya 102 Banka Hesabı’nın borcuna kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan inceleme neticesinde, Kamu İdaresi tarafından tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı yerine 363 Kamu İdareleri Payları Hesabı’nda izlendiği tespit edilmiştir.
Mevcut durumda, tahsil edilen tutarların bütçe ile ilişkilendirilmeden kaydedilmesi gerekirken 363 Kamu İdare Payları Hesabı kullanıldığında yapılan tahsilatlar bütçe ile ilişkilendirilerek bütçe hesaplarının olması gerekenden 3.327.549,80 TL fazla görünmesine neden olmaktadır.
Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının 362 Fonlar ve Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir.