BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının Tahsil Edilmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Uşak Belediyesi tarafından emlak vergileri ile tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının Uşak Belediyesinden tahsil edilmediği ve bu hususta İdare tarafından hukuki sürecin işletilmediği görülmüştür.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12’nci maddesinin altıncı fıkrasında, belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 29.7.1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8’inci ve 18’inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk
eden emlak vergisinin %10’u nispetinde taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının tahakkuk ettirileceği ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin yedinci fıkrasında, tahsil edilen miktarın, il özel idaresi tarafından açılacak özel hesapta toplanacağı; bu miktarın, il özel idaresince ve belediyelerce kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan projeler kapsamında kamulaştırma, projelendirme, plânlama ve uygulama konularında kullanılmak üzere il özel idaresine ve il sınırları içindeki belediyelere vali tarafından aktarılacağı ve bu payın valinin denetiminde kullanılacağı ifade edilmiştir.
Diğer yandan, 2863 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in 5’inci maddesinde katkı payının tarh, tahakkuk ve tahsiline ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarların, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde katkı payı hesabına yatırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelenmede, 2023 hesap dönemine ait ilk 5 ay ilgili tutarlar nizami olarak tahsil edilmekle birlikte hesap dönemine ait kalan aylar itibariyle gecikme zammı dahil toplam 8.025.480,57 TL tutarında taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının tahsil edilmediği ve bu durumla ilgili hukuki sürecin de işletilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu doğrultusunda gerekli takibatın yapılarak hukuki süreçlerin işletileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, idarenin gelir kaybının önüne geçilmesi için söz konusu tutarların tahsilinin sağlanması hususunda gerekli takibatın yapılması ve hukuki süreçlerin işletilmesi gerekmektedir.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU
| Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İ | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İ | lişkin İzleme Tablosu | lişkin İzleme Tablosu |
| Bulgu Adı | Yıl/Yıllar | İdare Tarafından Yapılan İşlem |
Açıklama |
| Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının Bilançoda Birlikte Yer Alması | 2018 | Yerine Getirilmedi |
Kurum tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığından bulgunun gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle söz konusu husus Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular bölümünün 1’inci bulgusu olarak Raporda yeniden bulgu konusu edilmiştir. |
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’na göre, Uşak Belediyesi tarafından tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının, toplam 8.025.480,57 TL tutarında kısmının tahsil edilmediği ve bu konuda hukuki sürecin işletilmediği tespit edilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, bu katkı payının tahsil edilmesi ve özel hesapta toplanması gerekmektedir. Kamu idaresi, gerekli takibatın yapılacağını belirtmiş, ancak gelir kaybının önlenmesi için hukuki süreçlerin acilen işletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. |