|
ÖZET: Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının muhasebeleştirilmesinde yapılan hatalar, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında ortaya konmuştur. Büyükşehir olmayan bir ildeki belediyenin, emlak vergisiyle birlikte tahsil ettiği bu katkı paylarını, 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı yerine 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında kaydettiği tespit edilmiştir. İlgili yönetmelik, katkı paylarının emlak vergisinin %10’u oranında tahsil edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, tahsil edilen tutarların belirli bir süre içinde il özel idarelerine veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına bildirilmesi ve yatırılması gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, hatalı muhasebe işlemleri nedeniyle 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının alacak tutarının 1.611.370,09 TL fazla, 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabının ise aynı tutarda eksik olduğu belirlenmiştir. Kamu idaresinin açıklamasına göre, 2025 yılında yapılan düzenlemelerle katkı paylarının 362 hesabında takip edilmeye başlandığı, ancak bu durumun 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltmediği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının doğru bir şekilde 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Bu durum, mali kayıtların doğruluğu ve şeffaflığı açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Paylarının Hatalı Hesapta Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından emlak vergisiyle birlikte tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı paylarının 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı yerine hatalı olarak 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında takip edildiği görülmüştür.
22.08.2015 tarihli ve 29453sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in;
“Katkı payının tarh, tahakkuku ve tahsili” başlıklı 5’inci maddesinde;
“Katkı payı, bina, arsa ve araziler için, mükellefiyetin başlangıç yılında tespit edilen vergi değeri üzerinden; mükellefiyetin başlangıç yılını takip eden yıldan itibaren ise, her yıl, bir önceki yıla ait vergi değerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yeniden değerleme oranının yarısı nisbetinde artırılması suretiyle tespit olunacak değer üzerinden, yıllık olarak tarh, tahakkuk ve tahsil edilen emlak vergisinin yüzde on (%10)’u oranında, emlak vergisiyle birlikte tarh, tahakkuk ve tahsil edilir.”
“Katkı payı hesabı” başlıklı 6’ncı maddesinde ise;
“Belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarlar, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde katkı payı hesabına yatırılır.”
hükümleri yer almaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabının niteliğini düzenleyen 274’üncü maddesinde, anılan hesabın bütçe ile ilişkilendirilmeksizin mevzuatları gereği, diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilatın izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, belediyelerce yıllık olarak tarh, tahakkuk ve tahsil edilen emlak vergisinin yüzde on (%10)’u oranında, kültür varlıkları katkı payının il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları adına emlak vergisiyle birlikte tahsil edileceği, başka kamu idareleri adına tahsil edilen tutarların ise 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında muhasebeleştirileceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından tahsil edilen katkı paylarının 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı yerine 363 Kamu İdareleri Payları Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Hatalı muhasebe işlemleri nedeniyle, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının alacak tutarının olması gerekenden 1.611.370,09 TL fazla ve 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabının alacak tutarının olması gerekenden aynı tutarda eksik olmasına sebebiyet verilmiştir.
Kamu İdaresinin cevabında, söz konusu katkı payının Belediye tarafından 363 Kamu İdareleri Payları hesabında takip edilmekte iken Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 17.04.2025 tarihli yazısı ile mahalli idareler detaylı hesap planında yardımcı hesap ihdasının yapılması üzerine, 21.04.2025 tarihi itibariyle, 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında takip edilmeye başlandığı belirtilmiştir. Ancak, 2025 yılında yapılan kayıtların 2024 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, Belediye tarafından emlak vergileriyle birlikte tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarınını korunmasına ait katkı paylarının 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında izlenmesi gerekmektedir.