|
ÖZET: Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının muhasebeleştirilmesinde yapılan hatalar, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından emlak vergisi ile birlikte tahsil edilen bu katkı paylarının, 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı yerine hatalı bir şekilde 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında takip edildiği tespit edilmiştir. İlgili yönetmelik, katkı paylarının emlak vergisinin yüzde onunu oluşturduğunu ve bu tutarların il özel idarelerine veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına bildirilerek yatırılması gerektiğini belirtmektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, emlak vergileri tahsil edilirken, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı paylarının 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında kaydedildiği, bu durumun ise 51.677,74 TL’lik bir fazlalığa yol açtığı belirlenmiştir. Buna karşın, 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında aynı tutarda bir eksiklik görülmektedir. Kamu idaresi, bu hataların düzeltilmesi için gerekli kayıt işlemlerinin yapılacağını belirtmiş olsa da, bu düzeltmelerin 2024 yılı mali tablolarında hatayı gidermeyeceği vurgulanmaktadır. Yönetmelik gereğince, katkı paylarının doğru hesapta muhasebeleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Paylarının Hatalı Hesapta Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından emlak vergisiyle birlikte tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı paylarının 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı yerine hatalı olarak 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında takip edildiği görülmüştür.
Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in “Katkı payının tarh, tahakkuku ve tahsili” başlıklı 5’inci maddesinde;
“Katkı payı, bina, arsa ve araziler için, mükellefiyetin başlangıç yılında tespit edilen
vergi değeri üzerinden; mükellefiyetin başlangıç yılını takip eden yıldan itibaren ise, her yıl, bir önceki yıla ait vergi değerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yeniden değerleme oranının yarısı nisbetinde artırılması suretiyle tespit olunacak değer üzerinden, yıllık olarak tarh, tahakkuk ve tahsil edilen emlak vergisinin yüzde on (%10)’u oranında, emlak vergisiyle birlikte tarh, tahakkuk ve tahsil edilir.”
“Katkı payı hesabı” başlıklı 6’ncı maddesinde ise;
“Belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarlar, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde katkı payı hesabına yatırılır.”
hükümleri yer almaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 274’üncü maddesinde;
“Bu hesap, bütçe ile ilişkilendirilmeksizin mevzuatları gereği, diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilatın izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, belediyelerce yıllık olarak tarh, tahakkuk ve tahsil edilen emlak vergisinin yüzde on (%10)’u oranında, kültür varlıkları katkı payının il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları adına emlak vergisiyle birlikte tahsil edileceği, başka kamu idareleri adına tahsil edilen tutarların ise 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında muhasebeleştirileceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından emlak vergilerinin tahsili sırasında taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı paylarının tahsil edildiği, ancak tahsil edilen bu payların 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında izlenmesi gerekirken 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Bu itibarla, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının alacak tutarı olması gerekenden 51.677,74 TL fazla ve 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabının alacak tutarı olması gerekenden aynı tutarda eksik gözükmektedir.
Kamu İdaresinin cevabında, bulguda açıklanan hususlar doğrultusunda gerekli kayıt işleminin yapılacağı ifade edilmiştir. Ancak, yapılacak kayıtların 2024 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.
Yönetmelik hükümleri gereği, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı paylarının 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.