BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Paylarının Tahsiline İlişkin Takibin Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Taşınmaz kültür varlıkları katkı payı ödemekle yükümlü belediyelerin bir kısmının aylık bildirim ve ödemelerini geciktirdikleri veya olması gerekenden daha az ödeme yaptıkları görülmüştür.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12’nci maddesinin altıncı fıkrasında, belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 29.7.1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8’inci ve 18’inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının tahakkuk ettirileceği ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin yedinci fıkrasında, tahsil edilen miktarın, il özel idaresi tarafından açılacak özel hesapta toplanacağı; bu miktarın, il özel idaresince ve belediyelerce kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan projeler kapsamında kamulaştırma, projelendirme, plânlama ve uygulama konularında kullanılmak üzere il özel idaresine ve il sınırları içindeki belediyelere vali tarafından aktarılacağı ve bu payın valinin denetiminde kullanılacağı ifade edilmiştir.
Diğer yandan, 2863 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in 5’inci maddesinde katkı payının tarh, tahakkuk ve tahsiline ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarların, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde katkı payı hesabına yatırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, belediyeler topladıkları taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarını takip eden ayın 10’uncu gününe kadar yatırmaları gerekmektedir. Aksi takdirde yatırılmayan paylara ilişkin olarak 6183 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda gecikme zammının uygulanacağı, ilgili maddenin devamında ifade edilmektedir. Ayrıca Belediye Başkanları söz konusu payları zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdürler.
Ancak, İl Özel İdaresine taşınmaz kültür varlıkları katkı payı ödemekle yükümlü belediyelerden temin edilen 31.12.2021 tarihli Geçici Mizanlar incelendiğinde, bazı belediyelerin taşınmaz kültür varlıklarını takip etmesi gereken muhasebe hesapları arasında tutarsızlıkların bulunduğu, ayrıca söz konusu belediyelerin taşınmaz kültür varlıklarını takip ettikleri yardımcı muhasebe hesapları incelendiğinde ise belediyelerin bir kısmının olması gerekenden daha az ödeme yaptıkları tespit edilmiştir.
Dolayısı ile İl Özel İdaresince taşınmaz kültür varlıkları katkı paylarının tahsiline ilişkin takibin yapılarak belediyelerin aylık bildirim ve ödemelerini geciktirmelerinin önlenmesi ve taşınmaz kültür varlıkları katkı paylarını tam olarak ödemeleri sağlanmalıdır.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, taşınmaz kültür varlıkları katkı payı ödemekle yükümlü bazı belediyelerin aylık bildirim ve ödemelerini geciktirdiği veya eksik ödeme yaptığı tespit edilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na göre, belediyelerin bu katkı paylarını takip eden ayın 10. gününe kadar yatırmaları gerekmektedir. Ancak, bazı belediyelerde muhasebe hesapları arasında tutarsızlıklar ve eksik ödemeler gözlemlenmiştir. Bu nedenle, İl Özel İdaresi’nin katkı paylarının tahsiline yönelik takibin güçlendirilmesi gerekmektedir. |