|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Karesi Belediyesi’nin emlak vergisi tahakkuklarından elde edilen Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı’nın %10’luk kısmını ilgili idareye aktarmadığı tespit edilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12. maddesi, belediyelerin tahakkuk eden emlak vergisinin %10’unu bu katkı payı olarak tahsil etmelerini ve belirli bir süre içinde il özel idarelerine bildirimde bulunarak ödemelerini zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, bu ödemelerin zamanında yapılmaması durumunda gecikme zammı uygulanacağı da belirtilmiştir.
Karesi Belediyesi, 2024 yılında tahakkuk eden emlak vergisi üzerinden 8.262.381,14 TL tutarında katkı payı tahsil etmesine rağmen, bu tutarın ilgili idareye aktarımını gerçekleştirmemiştir. Bu durum, belediyenin önceki yıllara ait bir borcu olmamasına rağmen, mevzuat hükümlerine uygun olarak zamanında ödeme yapılmadığı anlamına gelmektedir. Ayrıca, il özel idaresi olmayan illerde bu katkı paylarının Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’na yatırılması gerektiği de vurgulanmıştır. Sonuç olarak, Karesi Belediyesi’nin, herhangi bir gecikme cezası ile karşılaşmamak için tahsil edilen katkı payını mevzuat çerçevesinde zamanında aktarması önem arz etmektedir. Bu durum, kültürel varlıkların korunması açısından da kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına İlişkin Katkı Payının Ödenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin, 2024 yılında tahakkuk ettirilen emlak vergisinden görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması vedeğerlendirilmesi amacıyla kestiği %10 nispetindeki Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payını ilgili idareye aktarmadığı tespit edilmiştir.
2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12. maddesinde belediyelerce, tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirileceği ve bunun emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği ifade edilmiş, tahsil edilen bu tutarların da tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği belirtilmiştir. Ayrıca tahsil edilen katkı payını söz konusu süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı paylarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği de düzenlenmiştir. Bu işlemlerle ilgili olarak aynı maddede belediye başkanlarına, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlama hususunda sorumluluk yüklenmiştir. Ödenmeyen payların da, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderileceği belirtilmiştir.
On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6360 Sayılı Kanun ile yukarıda il özel idarelerine atfedilmiş görevlerin il özel idaresi bulunmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca yerine getirileceğine ilişkin “Çeşitli Hükümler” başlıklı 3. Maddesinin (3) numaralı fıkrasında yer alan: “21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12 nci maddesi kapsamında il özel idarelerince kullanılan haklar ve yetkiler ile yürütülen görevler, il özel idaresi bulunmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca kullanılır ve yürütülür. Bahsedilen kanun hükmü uyarınca toplanan taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı tutarları, defterdarlıklar bünyesinde açılan emanet hesaplarına aktarılır…” düzenlemesinin bir gereği olarak artık bu paylar Balıkesir gibi büyükşehir olmuş illerde ilçe belediyeleri tarafından ilgili Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına yatırılacak burada toplanan bu katkı payı tutarları da bu başkanlıklarca defterdarlıklar bünyesinde açılan emanet hesaplarına aktarılacaktır.
Karesi Belediyesince 2024 yılında tahakkuk edip tahsil edilen emlak vergisi miktarının %10’u olan 8.262.381,14 TL Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı adı altında tahsil edilmiştir. Ama yapılan incelemede kesilen bu tutarların 2024 yılı süresince aktarımının yapılmadığı görülmüştür. Kurumun önceki yıllara ait bu konuyla ilgili bir borcu bulunmamaktadır.
Sonuç olarak Karesi Belediyesince herhangi bir gecikme cezasına maruz kalınmaması adına söz konusu tutarın aktarımının mevzuat hükümlerine göre zamanında yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.