| ÖZET: 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı ilçe belediyeleri, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ilişkin katkı payı ödemelerini yapmamıştır. 2863 sayılı Kanun gereğince, bu ödemelerin zamanında yapılması zorunludur. Başkanlık, toplam 3.690.468,47 TL tutarındaki katkı payının tahsil edilmediğini tespit etmiş ve belediyelerle takip işlemlerinin başlatılması gerektiğini vurgulamıştır. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına İlişkin Katkı Payları Takibinin Etkin Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
Başkanlığa taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ilişkin katkı payı ödemekle yükümlü bazı ilçe belediyelerinin aylık bildirim ve ödemelerde bulunmadıkları görülmüştür.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12’nci maddesinde göre belediyelerin ve il özel idarelerin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu uyarınca mükellefler adına tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde ayrıca taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı tahakkuk ettirilerek tahsil olunanların tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenmesi gerekmektedir. Aynı maddenin devamında ise tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği belirtilmiştir.
6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un “Çeşitli hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinde ise 2863 sayılı Kanun’u 12’nci maddesi kapsamında il özel idarelerince kullanılan haklar ve yetkiler ile yürütülen görevlerin, il özel idaresi bulunmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca kullanılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre yapılan incelemelerde; Başkanlık kayıtlarına göre sekiz ilçe belediyesi tarafından Başkanlığın hesabına yatırılması gereken 3.690.468,47 TL katkı payının tahsil edilmediği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, Başkanlık tarafından belediyeler nezdinde takip işlemlerinin başlatılması, ayrıca İller Bankası ile gerekli yazışmalar yapılmak suretiyle genel bütçe gelirlerinden söz konusu payların kesilerek Başkanlığa gönderilmesinin sağlanması gerekmektedir.