BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Paylarının Tahsilinin Zamanında Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı ödemekle yükümlü belediyelerin bir kısmının aylık bildirim ve ödemelerini zamanında yapmadıkları görülmüştür.
6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un “Çeşitli Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasında yer alan;
“21/07/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12’nci maddesi kapsamında il özel idarelerince kullanılan haklar ve yetkiler ile yürütülen görevler, il özel idaresi bulunmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca kullanılır ve yürütülür.” hükmü ile 12’nci madde gereğince il özel idaresince kullanılan haklar ve yetkiler YİKOB’lara devredilmiştir.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanun’un 12’nci maddesinde ise;
“Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci ve 18 inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin % 10’u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilir ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilir.” ifadesine yer verilerek belediyelerin topladığı emlak vergisinin %10’u oranında ayrıca taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunacağı ve bu tahsil olunan miktarların tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar YİKOB’lara bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, belediyeler topladıkları taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarını takip eden ayın 10’uncu gününe kadar yatırmaları gerekmektedir. Aksi takdirde yatırılmayan paylara ilişkin olarak 6183 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda gecikme zammının uygulanacağı, ilgili maddenin devamında ifade edilmektedir. Ayrıca Belediye Başkanları söz konusu payları zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdürler.
Kurumun muhasebe kayıtları incelendiğinde yıl sonu itibarı ile toplam 19.601.336,76 TL tutarında zamanında yatırılmayan taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı alacağı olduğu görülmektedir. Aynı zamanda kurum tarafından ilgili belediyeler ve İller Bankası ile alacağın tahsili için yazışmalar yapılarak alacağın takibinin yapıldığı görülmektedir.
Kamu idaresi cevabında, söz konusu alacakların takip ve tahsilinin devam ettiği ifade edilerek buna ilişkin yazışmalar cevap ekinde gönderilmiştir.
Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri gereği ilgili belediyelerin söz konusu payları zamanında göndermesinin takip edilerek alacakların tahsilinin zamanında sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) tarafından taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının tahsilinde, bazı belediyelerin bildirim ve ödemelerini zamanında yapmadığı tespit edilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca, belediyelerin topladıkları emlak vergisinin %10’u oranında katkı payı tahsil edilmesi ve bu payların takip eden ayın 10’uncu gününe kadar YİKOB’a ödenmesi gerekmektedir. Yıl sonunda, toplam 19.601.336,76 TL tutarında zamanında yatırılmayan katkı payı alacağı olduğu belirlenmiştir. |