|
ÖZET: Taşınmaz malların kiraya verilmesi ihalesinde, ihale dokümanlarına aykırı olarak ek sözleşme ile kiracıya ait fatura ödemelerinin Kamu İdaresi tarafından karşılanacağına dair hükümler eklenmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri, ihale ilan edildikten sonra şartname ve eklerinde zorunluluk dışında değişiklik yapılamayacağını belirtmektedir. Bu durum, değişiklik yapılması halinde işin yeniden ihale edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
2020 yılında gerçekleştirilen ihale ile çeşitli taşınmazlar Yenişehir İşletmecilik Anonim Şirketine kiraya verilmiştir. İdari şartname ve kira sözleşmesinde, kiralanan yerlerin bakım ve onarım masraflarının kiracıya ait olduğu açıkça belirtilmiştir. Ancak, 2021 yılında yapılan ek sözleşme ile bu yükümlülükler Kamu İdaresi’ne devredilmiştir. Özellikle, elektrik, su ve diğer giderlerin paylaşımında yapılan değişiklikler, Kamu İdaresi için ek mali yükler oluşturmuştur. Kamu İdaresi, ihale sürecinde açıklık ve rekabet ilkelerine aykırı hareket ederek, ihale katılımcılarının tekliflerini olumsuz etkilemiş ve potansiyel gelir kaybına yol açmıştır. Bu nedenle, ihale süreçlerinde şartname ve sözleşmelerin tam ve doğru bir şekilde düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Malların Kiraya Verilmesi İhalesinde Ek Sözleşme ile İhale Dokümanlarındaki Hükümlerin Değiştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi mülkiyetindeki taşınmazların kiraya verilmesi ihalesinde ihale dokümanlarına aykırı olarak sonradan ek sözleşme ile kiracıya ait olan fatura ödemelerinin Kamu İdaresi tarafından karşılanacağına dair hükümler eklendiği görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; Belediyelerin kiralama işlemlerinin 2886 sayılı Kanun kapsamında olduğu, “İlkeler” başlıklı 2’nci maddesinde; taşınmaz kiralama ihalelerinde açıklık ve rekabetin sağlanmasının gerektiği, “Şartname ve Eklerinde Değişiklik Halinde İlan” başlıklı 19’uncu maddesinde ise ilan yapıldıktan sonra şartname ve eklerinde değişiklik yapılamayacağı ancak değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunlulukların bir tutanakla tespit edilmesi gerektiği ve önceki ilanların geçersiz sayılacağı, işin yeniden aynı şekilde ilan olunacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen düzenlemelerden; ihale ilan edildikten sonra şartname ve eklerinde zorunluluk dışında değişiklik yapılamayacağı, bu değişiklik için işin tekrar ihale edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Kamu İdaresi tarafından 26.03.2020 tarihinde ihale edilen taşınmazlar (Atatürk Kültür Merkezi Kafeterya, Özgecan Spor Tesisleri, Eğriçam Futbol Sahası, Ata Tenis Kulübü, Kent Konseyi, 50. Yıl Spor Tesisi ve 3 adet Pazar yeri) Yenişehir İşletmecilik İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine kiraya verilmiştir. Söz konusu ihaleye ilişkin idari şartname ve kira sözleşmelerinde kiraya verilecek yerlerin elektrik, su, doğalgaz vb. abonelikleri tüketim giderleri ile olağan bakım ve onarım işlerinin yükleniciye ait olduğu, elektrik, su, doğalgaz vb. aboneliklerin ayrılamaması durumunda tüketim bedellerinin süzme sayaçlarla ölçülerek yükleniciden tahsil edileceği, kiracının kiralan yerin ve teslim edilen demirbaşların olağan bakım ve onarımını zamanında ve gecikmeden, tüm masrafları kendisine ait olmak üzere yapacağı hüküm altına alınmıştır.
Sözleşmenin imzalanmasından sonra 05.03.2021 tarihinde yine aynı taraflar arasında anlaşma sağlanarak 3 adet pazar yeri belediyenin ihtiyacı olması gerekçesiyle Kamu İdaresine geri verilmiştir. Geri verilen yerlerin kira tutarı düşülerek yeni tutar üzerinden taşınmaz kiralaması devam etmiştir.
Yapılan incelemede pazar yerlerinin kiralama kapsamından çıkarılması gerekçesi ile 29.03.2021 tarihinde ek sözleşme yapıldığı ve bu ek sözleşme ile ilk sözleşmede geçen “Olağan bakım ve onarım işleri giderleri, elektrik, su, telefon vb. giderleri kiracıya aittir.” hükmünün, Atatürk Kültür Merkezi Zemin Kat Kafeteryaya ait elektrik, su, telefon vb giderlerinin Kamu İdaresi tarafından, Ata Tenis Kulübünün elektrik giderlerinin yarısının kiracı diğer yarısının Kamu İdaresi tarafından, Kent Konseyinin elektrik giderlerinin üçte birinin kiracı üçte ikisinin Kamu İdaresi tarafından, Özgecan Spor Tesislerindeki Kurs Merkezi, Basketbol Sahası, Futbol Sahası ve Müştemilatı, Kapalı Halı Saha ve Müştemilatı, Tenis Kortları d ışında kalan 3 bağımsız bölümün elektrik, su, telefon vb. giderlerinin Kamu İdaresi tarafından ödeneceği şeklinde Kamu İdaresine külfet getirecek şekilde değiştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi taşınmaz ihalesinde idari şartname ve sözleşmeyi sonradan ek sözleşme ile düzenleyerek temel ilkeler olan açıklık ve rekabet ilkelerine aykırı işlem yapmıştır. Zira ihale aşamasında; eğer giderlerin belli tutarlarda bölüşüleceği ilan edilseydi daha fazla istekli katılabilir ya da daha yüksek kira bedeli ödemeye istekli yükleniciler bulunabilirdi.
Bu ilkelerin uygulamada göz ardı edilmesi, ihaleye katılımları ve isteklilerin tekliflerini önemli ölçüde etkileyeceğinden Kamu İdaresi gelirleri açısından ciddi bir kayba neden olacaktır. İhale konusu taşınmazlara ilişkin hususların şartname ve sözleşmede tam ve doğru olarak belirtilmesi sonradan sözleşme düzenleyerek temel ilkelere aykırı düzenlemeler yapılmaması gerekmektedir.