|
ÖZET: Taşınmaz satış işlemlerinde, ilgili taşınmaz için ayrılmış birikmiş amortisman tutarının dikkate alınmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 252. maddesi gereğince, satılan binaların muhasebe kayıtları belirli bir düzen içerisinde gerçekleştirilmelidir. Ancak, yapılan incelemelerde toplam 68.865.115,01 TL tutarındaki taşınmaz satışında, 1.561.301,00 TL tutarındaki birikmiş amortisman düşülmeden işlem yapılmıştır. Bu durum, satış bedeli ile net değer arasındaki farkların doğru bir şekilde belirlenememesine yol açarak, 600-Gelirler Hesabı ve 630-Giderler Hesabı’nda hatalara neden olmaktadır.
Amortismana tabi taşınmazların satışında, birikmiş amortisman tutarının dikkate alınması, muhasebe kayıtlarının doğru bir şekilde yapılabilmesi için kritik öneme sahiptir. Kamu İdaresi, bu bulgu ile ilgili düzeltme kaydı yapıldığını belirtmiş olsa da, bu işlemin 2025 yılında gerçekleştirilmesi, 2024 yılı mali tablolarına herhangi bir etki sağlamamaktadır. Dolayısıyla, taşınmaz satış işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde birikmiş amortismanların düşülmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Satış İşlemlerinde Taşınmaz İçin Ayrılmış Birikmiş Amortisman Tutarının Düşülmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Amortismana tabi taşınmaz satış işlemlerinde ilgili taşınmaz için ayrılmış olan birikmiş amortisman tutarının düşülmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 252 Binalar Hesabının işleyişi ile ilgili 193’üncü maddesinde satılan binaların, bir taraftan kayıtlı değerinin bu hesaba alacak, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu farkın 600-Gelirler Hesabına alacak; satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarlarının 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz farkın 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedelinden bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutar 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, 252 Binalar Hesabında kayıtlı taşınmazlardan yapılan toplam 68.865.115,01 TL tutarındaki satış işlemi muhasebeleştirilirken taşınmazlar için ayrılmış birikmiş amortisman tutarlarının düşülmediği tespit edilmiştir. Satış işlemlerinde ilgili taşınmazlar için ayrılmış 1.561.301,00 TL birikmiş amortisman tutarının düşülmemesi satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu ya da olumsuz farkın doğru tespit edilememesine ve 600- Gelirler Hesabı ile 630 Giderler Hesabında hataya yol açmaktadır.
Bu itibarla, amortismana tabi taşınmazlar için ayrılmış birikmiş amortisman tutarının düşülerek taşınmaz satış işlemlerinin muhasebe kaydının yapılması gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında; bulgu konusu husus ile ilgili düzeltme kaydı yapıldığı ifade edilse de, söz konusu kayıt işlemi 2025 yılında yapıldığından 2024 yılı mali tablolarına etkisi bulunmamaktadır.