|
ÖZET: Taşınmaz satış işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde önemli hatalar tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mülkiyetindeki arsaların satış değerinin tamamının 250 Arazi ve Arsalar Hesabından düşüldüğünü, ancak satış değeri ile kayıtlı değer arasındaki farkın faaliyet hesaplarına kaydedilmediğini ortaya koymuştur. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırıdır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 189. maddesi, satılan arsa ve arazilerin muhasebeleştirilmesine dair net düzenlemeler içermektedir. Bu düzenlemelere göre, kayıtlı değer 250 Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, satış değeri ile kayıtlı değer arasındaki olumlu fark 600 Gelirler Hesabına alacak, olumsuz fark ise 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmelidir. Ancak yapılan incelemeler, arsa satışlarının muhasebeleştirilmesinde bu kurallara uyulmadığını ve satış değerinin tamamının yalnızca 250 Arazi ve Arsalar Hesabına alacak kaydedildiğini göstermektedir. Sonuç olarak, bu hatalı muhasebe uygulamaları nedeniyle 250 Arazi ve Arsalar Hesabına gereğinden fazla alacak kaydı yapılmıştır. Bu durum, belediyenin mali raporlamasında yanıltıcı sonuçlara yol açabilir ve gerekli düzeltmelerin yapılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Taşınmaz Satış İşlemlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin mülkiyetinde olan arsaların satış işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde satış değerinin tamamının ilgili maddi duran varlık hesabından düşüldüğü, satış değeri ile kayıtlı değer arasındaki farkın faaliyet hesaplarına kaydedilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin, 250 Arazi ve Arsalar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 189’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde; “Satılan arsa ve arazilerin, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu fark 600 Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumsuz fark 630 Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşıldığı üzere satışı yapılan arsa veya arazinin kayıtlı değeri 250 Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, satış değeri ile kayıtlı değeri arasında olumlu fark var ise 600 Gelirler Hesabına alacak, olumsuz fark var ise 630 Giderler Hesabına borç kaydedilecektir. Muhasebe kayıtları üzerinde yapılan incelemede, arsa satış işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde arsaların satış değerinin tamamının 250 Arazi ve Arsalar Hesabına alacak kaydı yapıldığı, satış değeri ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Yapılan hatalı muhasebe kaydı sonucunda 250 Arazi ve Arsalar Hesabına fazla alacak kaydı yapılmıştır.