ÖZET: Belediyelerin mülkiyetindeki taşınmazların satışlarıyla ilgili yapılan incelemelerde, mevzuata aykırı olarak Katma Değer Vergisi (KDV) tahsilatı gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bu tahsilatların, ilgili vergi dairesine beyan edilmediği ve belediyenin gelir hesaplarına kaydedildiği ortaya çıkmıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, KDV’nin nasıl hesaplanması ve kaydedilmesi gerektiğini net bir şekilde düzenlemektedir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun belirttiği istisnalar çerçevesinde, belediyelerin mülkiyetindeki taşınmazların satışları KDV’den muaf tutulmaktadır. Bu durum, taşınmaz satışları karşılığında KDV tahsil edilmemesi gerektiğini göstermektedir. İncelemeler sonucunda, taşınmaz satış ihaleleri sırasında KDV eklenerek tahsilat yapıldığı ve bu tutarların beyan edilmediği anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, belediyelerin taşınmaz satışları üzerinden KDV tahsilatı yapılmaması gerektiği ve mevcut uygulamaların mevzuata uygun hale getirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, hem hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de mali şeffaflığın sağlanması açısından önem taşımaktadır.

BULGU: Taşınmaz Satışlarından Katma Değer Vergisi Tahsil Edilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediyenin mülkiyetinde yer alan taşınmazların satışlarından mevzuatına aykırı olmasına rağmen Katma değer vergisi tahsilatı yapıldığı, tahsili yapılmış söz konusu tutarların ilgili vergi dairesine beyan edilmediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabının niteliğini düzenleyen 293’üncü maddesinde bu hesabın teslim edilen mal veya ifa edilen hizmetler üzerinden hesaplanan katma değer vergisi tutarları ile bu tutarlardan mahsup edilen ve ödenen tutarların izlenmesi için kullanılacağı,

Hesabın işleyişini düzenleyen 294’üncü maddesinde de İdarenin sattığı mal ve hizmet karşılığı olarak Katma değer vergisi tutarı da dâhil olmak üzere yapılan tahsilat tutarlarının 100- Kasa Hesabına veya 102-Banka Hesabına borç, tahsil edilen katma değer vergisinin bu hesaba, Katma değer vergisi hariç tutarın ise 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan katma değer vergisi tutarı da dâhil olmak üzere yapılan tahsilat toplamının 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği,

hususları düzenlenmiştir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “Sosyal ve Askeri Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar” başlıklı Altıncı Bölümü’nde yer alan 17’nci maddesinin Diğer İstisnaları sıralayan 4’üncü fıkrasının (p) bendinde Hazinece yapılan taşınmaz teslimi ve kiralamaları, irtifak hakkı tesisi, kullanma izni ve ön izin verilmesi işlemleri ile Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca yapılan arsa ve arazi teslimleri, belediyeler ve il özel idarelerinin mülkiyetindeki taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerinin katma değer vergisinden istisna olduğu belirtilmiştir.

Belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, belediyelerin satmış oldukları mal ve hizmet karşılığı olarak tahsil ettikleri tutarların 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına kaydedileceği, ancak Belediyelerin mülkiyetindeki taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerinin katma değer vergisinden istisna olduğu, bu sebeple satış tutarı üzerinden Katma değer vergisi tahsilatı yapılamayacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, İdarece yapılan taşınmaz satış ihaleleri sonucunda verilmiş olan ihale kararlarındaki rakamlara Katma değer vergisi eklenerek tahsilatın yapıldığı, Katma değer vergisi adı altında tahsil edilen bu tutarların ise ilgili vergi dairesine beyan edilmediği, söz konusu tahsilatların tamamının İdarenin gelir hesaplarına kaydedildiği tespit edilmiştir.

Bu itibarla, Belediyenin taşınmazlarının satışı suretiyle yapılan devir ve teslimlerinden Katma değer vergisi tahsilatı yapılmaması gerekmektedir.