|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyesinin taşınmaz satışlarıyla ilgili muhasebe hatalarını ortaya koymuştur. Belediyenin, satışını gerçekleştirdiği taşınmazların kayıtlı değeri ile satış bedeli arasındaki olumlu farkı faaliyet hesaplarında doğru bir şekilde göstermediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, taşınmaz satışında varlığın kayıtlı değeri ilgili hesaplardan çıkarılmalı ve satış bedeli ile net değer arasındaki fark 600 Gelirler Hesabı’na kaydedilmelidir.
Örneğin, Canik Belediyesi’nin ticaret merkezindeki dükkânların kayıtlı değeri 13.355.820,00 TL iken, satış bedeli 32.845.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Bu durumda, 19.489.180,00 TL’lik olumlu farkın 600 Gelirler Hesabı’na kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak, belediyenin muhasebe kayıtlarında bu tutarın yalnızca 14.849.763,45 TL olarak kaydedildiği anlaşılmıştır. Bu durum, satıştan elde edilen gelirlerin mali tablolara doğru bir biçimde yansıtılamamasına yol açmıştır. Kamu idaresi, yeni muhasebe programına geçiş sürecinde bazı tahakkukların satış bedeli üzerinden yapıldığını ve 600.11 Hesabı’nın kullanılamadığını belirtmiştir. Ancak, satış işlemiyle ilgili olumlu farkın mali tablolarda gerçek değeriyle gösterilememesi, 2022 yılı mali tablolarında 600 Gelirler Hesabı’nın 4.639.416,55 TL eksik görünmesine neden olmuştur. |
BULGU: Taşınmaz Satışlarından Kaynaklanan Olumlu Farkların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin 2022 yılında satışını yaptığı taşınmazların kayıtlı değeri ile satış bedeli arasındaki olumlu farkın faaliyet hesaplarında doğru gösterilmediği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin sırasıyla 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri ve 252 Binalar Hesabının işleyişini açıklayan 189’uncu, 191’inci ve 193’üncü maddelerine göre taşınmazların satılması durumunda; varlığın kayıtlı değerinin bu hesaplardan çıkılması, satış bedeli ile varlığın net değeri arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabına kaydedilmesi diğer taraftan satış bedelinin bütçe geliri kaydedilmesi gerekmektedir.
Canik Belediyesi yaptırdığı ticaret merkezindeki bazı dükkânların satışını gerçekleştirmiştir. Bu dükkânların kayıtlı değeri 13.355.820,00 TL, satış bedeli ise 32.845.000,00 TL olmuştur. Dolayısıyla aradaki olumlu fark olan 19.489.180,00 TL 600 Gelirler Hesabına kaydedilerek dönem faaliyet sonuçları hesabında gösterilmelidir. Ancak İdare’nin satışa ilişkin muhasebe kayıtlarında 600 Gelirler Hesabına 14.849.763,45 TL kayıt yapıldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla satıştan kaynaklanan faaliyet geliri, mali tablolara doğru şekilde yansıtılamamıştır.
Kamu idaresi özetle, yeni programa geçiş sürecinde satış bedeli üzerinden tahakkukların yapıldığını ve 600.11 Hesabın kullanılamadığını ve düzeltme kayıtlarının yapıldığını ifade etmiştir. Ancak ifade edildiği gibi satış işleminden kaynaklı olumlu fark mali tablolarda 600 Gelirler Hesabına gerçek değeriyle yansıtılamamıştır.
Sonuç olarak, taşınmaz satış kayıtlarının hatalı yapılması ile 2022 yılı mali tablolarında 600 Gelirler Hesabının olduğundan 4.639.416,55 TL eksik görünmesine sebebiyet verilmiştir.