|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin taşınmaz satışlarıyla ilgili önemli hataları ortaya koymuştur. Taşınmazların muhasebe kayıtlarından çıkarılması gereken işlemlerde, satış bedeli yerine kayıtlı değerlerin kullanıldığı ve bu durumun faaliyet hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, bazı satışı yapılan taşınmazların hala muhasebe kayıtlarında yer aldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, satılan taşınmazların kayıtlı değerleri 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’na alacak kaydedilmeli, satış bedeli ile kayıtlı değer arasındaki olumlu fark 600 Gelirler Hesabı’na, olumsuz fark ise 630 Giderler Hesabı’na yansıtılmalıdır. Ancak yapılan incelemelerde, taşınmazların satış değerlerinin tamamının 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’na alacak kaydedildiği ve olumlu farkların 600 Gelirler Hesabı’nda izlenmediği belirlenmiştir. Bu hatalı muhasebe işlemleri, 2022 yılı Bilançosu ve Faaliyet Sonuçları Tablosu’nda ciddi tutarsızlıklara yol açmaktadır. Taşınmaz satışlarının doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi, kayıtlı değerler ile satış bedelleri arasındaki farkların uygun hesaplarda izlenmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Satışlarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi ve Satışı Yapılan Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarından Çıkarılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin mülkiyetindeki taşınmaz satışlarında; taşınmazların kayıtlı değeri yerine satış bedeli üzerinden muhasebe kayıtlarından çıkarıldığı, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki farkın faaliyet hesaplarında izlenmediği, satışı yapılan bazı taşınmazların ise muhasebe kayıtlarında izlenmeye devam edildiği görülmüştür.
27.05.2016 tarih ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’na ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 189’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde, satılan arsa ve arazilerin, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu fark 600 Gelirler Hesabı’na alacak, satış bedeli 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumsuz fark 630 Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan mevzuat hükmüne göre, satışı yapılan arsa veya arazinin kayıtlı değeri 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’na alacak, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasında olumlu fark varsa 600 Gelirler Hesabı’na alacak, olumsuz fark varsa 630 Gider Hesabı’na borç kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede; arsaların satış değerinin tamamının 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’na alacak kaydedildiği, kayıtlı değeri ile satış bedeli arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabı’nda izlenmediği, satışı yapılan bazı taşınmazların ise hala muhasebe kayıtlarında yer aldığı tespit edilmiştir.
Anılan mevzuat hükümlerine göre muhasebe işlemlerinin yapılmaması; 2022 yılı Bilançosunun 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile Faaliyet Sonuçları Tablosunun 600 Gelirler Hesabı’nda hataya neden olmaktadır.
Taşınmaz satışlarında; taşınmazların satış bedeli yerine kayıtlı değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarından çıkarılması ve kayıtlı değerleriyle satış bedelleri arasındaki olumlu ya da olumsuz farkın faaliyet hesaplarında izlenmesi gerekmektedir.