|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin mülkiyetindeki bazı taşınmazların, diğer kamu kurumlarına süre belirtilmeksizin tahsis edildiğini ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47. maddesi, kamu idarelerinin taşınmazlarını bedelsiz olarak tahsis edebileceğini belirtirken, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75. maddesi, bu tahsisin en fazla yirmi beş yıl süreyle yapılabileceğini vurgulamaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde, bazı taşınmazların tahsis kararlarında süre belirtilmediği tespit edilmiştir.
Belediyelerin, mülkiyetlerindeki taşınmazları diğer kamu kuruluşlarına tahsis edebilmesi için meclis kararı alması gerekmektedir. İncelenen taşınmazlardan ikisinin tahsisinde süre belirlenmişken, bir tanesinde süre belirtilmediği görülmüştür. Kamu idaresi, bu taşınmazın başka bir kamu kurumuna trampa yoluyla tahsis edildiğini belirtmiş, ancak yapılan incelemelerde böyle bir mal değişim sözleşmesinin mevcut olmadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, kamu idarelerinin mülkiyetindeki taşınmazların tahsis süresinin belirtilmesi, ilgili mevzuat hükümlerine uygunluk açısından zorunludur. Bu durum, taşınmazların yönetimi ve kullanımı açısından önemli bir gereklilik teşkil etmektedir. |
BULGU: Taşınmaz Tahsislerinde Süre Belirtilmemiş Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazların, diğer kamu kurum ve kuruluşlarına süre belirtilmeksizin tahsis edildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınmaz tahsisi” başlıklı 47’nci maddesi hükümlerine göre, kanunlardaki özel hükümler saklı olmak şartıyla, kamu idarelerinin, kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazları birbirlerine bedelsiz olarak tahsis edebilmeleri mümkün bulunmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde;
“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.
Kamu kurum ve kuruluşlarına belediyeler, bağlı kuruluşları ve belediye şirketlerince devir veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.” hükmü yer almaktadır.
Belediyenin çeşitli kurumlara tahsis ettiği bazı taşınmazların tahsislerine ilişkin bir süre belirlenmediği anlaşılmaktadır.
Açıklanan mevzuat hükümlerine göre, belediyeler meclis kararı üzerine mülkiyetinde bulunan taşınmazları diğer kamu ve kuruluşlarına tahsis edebilmektedir. Ancak, tahsis işleminde yirmi beş yılı geçmeyecek şekilde bir sürenin de belirtilmesi zorunlu bulunmaktadır.
Belediyenin çeşitli kurumlara tahsis ettiği 3 adet taşınmazdan 2’sinin tahsis kararında süre belirtilmiş iken, 1 taşınmazın tahsisinde süre belirtilmediği görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında özetle, taşınmazın trampa edilmek suretiyle başka bir kamu kurumuna tahsis edilmiş olması nedeniyle bir sürenin belirtilmediği açıklanmıştır.
Ancak; trampa sözleşmesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’ndaki tabiriyle mal değişim sözleşmesi; taraflardan birinin diğer tarafa bir veya birden çok şeyin zilyetlik ve mülkiyetini, diğer tarafın da karşı edim olarak başka bir veya birden çok şeyin zilyetlik ve mülkiyetini devretmeyi üstlendiği sözleşmedir. Yapılan incelemede, iki kamu idaresi arasında herhangi bir mal değişim sözleşmesi bulunmadığı ve meclis kararından anlaşıldığı üzere sadece bir tahsis işlemi yapıldığı ve bu nedenle de tahsis edilen taşınmazlara ilişkin düzenlemelere uyulması gerektiği değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak açıklanan mevzuat hükümleri gereğince, idare mülkiyetinde olan ve başka kamu kurumlarına tahsis edilen taşınmazların tahsis süresinin belirtilmesi gerekmektedir.