|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, taşınmazlar için gerçekleştirilen değer artırıcı harcamaların doğrudan gider olarak kaydedildiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların, varlığın değerine eklenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 47 sıra numaralı Amortisman ve Tükenme Payları Tebliği uyarınca, 34.000 TL’yi aşan harcamaların değer artırıcı olarak kabul edilmesi ve bu tutarın varlığın maliyetine eklenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2023 yılında bu limiti 114.000 TL olarak güncellemiştir.
Yapılan incelemelerde, taşınmazlara yönelik değer artırıcı harcamaların, ilgili varlıkların maliyet bedeline eklenmeden doğrudan gider hesaplarına kaydedildiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu durumu kabul ederek envanter çalışmalarının tamamlanmasının ardından mevzuata uygun hareket edileceğini belirtmiştir. Bu bağlamda, muhasebe kayıtlarının daha şeffaf ve anlaşılır olması amacıyla, maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların ilgili varlık bedeline eklenmesi gerektiği ifade edilmiştir. |
BULGU: Taşınmazlar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Doğrudan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından taşınmazlar için yapılan ve değer artırıcı nitelikteki harcamaların taşınmazın değerine eklenmeyip doğrudan 630 Giderler Hesabı’nda muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubu’na dair “Hesap Grubuna İlişkin İşlemler” başlıklı 187’nci maddesinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilmesi ve amortisman hesaplamasında dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir.
Konuya ilişkin olarak çıkarılan 47 sıra numaralı (No.lu) Amortisman ve Tükenme Payları Tebliği’nin “Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde ise taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşan harcamalar, değer artırıcı harcamalar olarak belirlenmiş olup anılan tutarı aşan harcamaların varlığın değerine eklenerek muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Söz konusu limitlerin gerektiğinde Hazine ve Maliye Bakanlığınca güncellenerek duyurulacağı da hükme bağlanmıştır.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü 2023 yılında yetkisini kullanarak taşınmazlar için belirlenmiş olan limiti 114.000 TL olarak güncellemiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; taşınmaz hesaplarında kayıtlı maddi duran varlıkların değerini artıran ve tutarı 114.000,00 TL’yi aşan harcamaların ilgili maddi duran varlıkların maliyet bedeline eklenmesi ve bu duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarlarının, söz konusu duran varlığın yenilenen değeri üzerinden hesaplanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, taşınmaz varlıklara ilişkin değer artırıcı nitelikteki harcamaların söz konusu varlıkların maliyet bedeline eklenmek suretiyle aktifleştirilmeden doğrudan gider hesapları ile muhasebe kayıtlarına alındığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa katılmış olup envanter çalışmalarının tamamlanması neticesinde konu ile ilgili mevzuat hükümlerine uyulmasına özen gösterileceği belirtilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından muhasebe kayıtlarının daha açık ve anlaşılabilir olması, yapılan harcamaların ilgili bulunduğu hesaba kaydı ile mümkün olduğundan maddi duran varlıklar için yapılan limit üzerindeki harcamaların ilgili maddi duran varlık bedeline eklenmesi gerekmektedir.