|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, taşınmazlar için gerçekleştirilen değer artırıcı harcamaların, ilgili varlıkların kayıtlı değerine eklenmediğini ortaya koymuştur. Yapılan incelemeler, maddi duran varlıklar için yapılan bu harcamaların doğrudan gider olarak kaydedildiğini göstermektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170. maddesi, bu tür harcamaların varlığın maliyetine eklenmesi gerektiğini ve amortisman hesaplamalarında dikkate alınacağını belirtmektedir.
Ayrıca, 47 sıra nolu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği, taşınmazlar için belirli bir limitin üzerinde yapılan harcamaların değer artırıcı harcama olarak kabul edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Mevcut limit, taşınmazlar için 114.000 TL olarak belirlenmiş olup, bu limitin aşılması durumunda harcamaların ilgili duran varlığın kayıtlı değerine eklenmesi gerekmektedir. Ancak incelemeler, büyük yapım onarımlarının maliyetine eklenmek yerine giderleştirildiğini göstermektedir. Bu hatalı uygulama, mali tablolarda gerçek değerlerin yansıtılmasını engellemektedir. İdare, bu durumu düzeltmek amacıyla tüm taşra birimlerine gerekli bilgilendirmeleri yapmıştır. Mevzuata uygunluk sağlanması ve mali tabloların doğru bilgi üretmesi için, binalar için yapılan değer artırıcı harcamaların giderleştirilmeden Binalar Hesabına kaydedilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Taşınmazlar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Varlığın Kayıtlı Değerine Eklenmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Maddi duran varlık hesaplarında kayıtlı duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlıkların maliyet bedeline eklenmek yerine, doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170’inci maddesinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilip amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı, bunların dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü harcamanın gider olarak kaydedileceği belirtilmiştir.
47 sıra nolu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te yer alan taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşmayan duran varlıkların %100 amorti edileceği; aynı maddenin üçüncü fıkrasında, hesaplarda kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan belirtilen limiti aşanların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği belirtilmiştir. Söz konusu Tebliğ’in 6’ncı maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “Bu limitler, gerektiğinde Maliye Bakanlığınca güncellenerek yılı Kasım ayı sonuna kadar duyurulur.” düzenlenmesine istinaden mevcut limit taşınmazlar için 114.000 TL olarak belirlenmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; duran varlıklar için yapılan harcamalardan belirtilen limitleri aşanların değer artırıcı harcama olarak kabul edilerek ilgili duran varlığın kayıtlı değerine eklenmesi gerektiği açıktır.
Yapılan incelemede; duran varlıklar için, büyük yapım onarım kapsamında yapılan değer artırıcı harcamaların varlığın maliyetine eklenmek yerine doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Bu durum mali tablolarda 630 Giderler Hesabının ve ilgili maddi duran varlık hesaplarının gerçek değerlerinin yansıtılmalarına ve mali tablonun gerçek, fiili duruma uygun bilgi üretmesine engel teşkil etmektedir.
İdare, bulgu konusu hatalı uygulamanın düzeltilmesi için tüm taşra birimlerine 19.04.2024 tarihli 6640 ve 6644 sayılı yazılar ile gerekli bilgilendirmenin yapıldığını bildirmiştir.
Mevzuata uyguluğu ve mali tabloların gerçek bilgi üretmesini teminen binalar için yapılan değer artırıcı harcamaların giderleştirilmeden, Binalar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.