ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporlarında, üniversiteye ait taşınmazlar için gerçekleştirilen değer artırıcı harcamaların, ilgili varlık hesabına kaydedilmeden giderleştirildiği tespit edilmiştir. Yapı İşleri Daire Başkanlığı tarafından yapılan bu harcamalar, binaların hizmet kalitesini artırmak ve kullanım sürelerini uzatmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ancak, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddesi gereğince, bu tür harcamaların maddi duran varlıkların kayıtlı değerine eklenmesi ve amortisman hesaplamasında dikkate alınması gerekmektedir.

Üniversitenin eski hastane binasının diş hekimliği fakültesine dönüştürülmesi, hizmet binalarına yapılan alüminyum ve plastik işlerinin yanı sıra yemekhane erişilebilirlik çalışmaları gibi projeler, taşınmazların değerini ve kullanım süresini artıracak nitelikteki harcamalar arasında yer almaktadır. Bu harcamaların, ilgili maddi duran varlıkların kayıtlı bedeline dahil edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Üniversite yönetimi, 2022 yılında 1.925.694,99 TL tutarındaki harcamanın ilgili maddi duran varlık hesabına aktarıldığını belirtmiştir. Ancak, 2021 yılı dönem sonu bilançosunda binaların hizmet kalitesinin yükseltilmesi için yapılan harcamaların kaydedilmemesi, 252 Binalar Hesabı’ndaki tutarların gerçek değerinden daha düşük görünmesine yol açmıştır.

BULGU: Taşınmazlar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Varlık Hesabına Kaydedilmeden Giderleştirilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitenin sahip olduğu binaların hizmet kalitesinin yükseltilmesi ve kullanım süresini artırmak için Yapı İşleri Daire Başkanlığı tarafından yapılan harcamaların ilgili maddi duran varlığın değerine eklenmeden giderleştirildiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar” başlıklı 25’inci maddesinde aşağıdaki düzenlemeye yer verilmiştir.
“Maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyet, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilir ve amortisman hesaplamasında dikkate alınır. Bunların dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım ve onarım harcamaları gider olarak kaydedilir.”
Bu düzenleme çerçevesinde maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilmesi ve amortisman hesaplamasında dikkate alınması gerekmektedir. Üniversite tarafından yaptırılan eski hastane binasının diş hekimliği fakültes ine dönüştürülmesi, hizmet binalarına alüminyum ve plastik işi yaptırılması, yemekhane ye erişebilirlik yapım işi, alüminyum doğrama ve asma tavan yaptırılması gibi hizmet kalitesinin artırılması, erişilebilirliğin sağlanması ve fonksiyonelliğin artırılması kapsamında yaptırılan işler ilgili taşınmazın değerini, kullanım süresini artıracak nitelikteki harcamalar kapsamındadır. Yukarda sayılan maddi duran varlıklarla ilgili değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlığın kayıtlı bedeline dahil edilmesi gerekmektedir.
Üniversite tarafından verilen cevapta binaların hizmet kalitesinin yükseltilmesi ve kullanım süresini artırmak için Yapı İşleri Daire Başkanlığı tarafından yapılan 1.925.694,99 TL tutarındaki harcamanın 2022 yılında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarıld ığı belirtilmektedir. Binaların hizmet kalitesinin yükseltilmesi ve kullanım süresini artırmak için yapılan harcamaların ilgili maddi duran varlığın değerine ilave edilmemesi nedeniyle 2021 yılı dönem sonu bilançosunda 252 Binalar Hesabındaki tutarlar gerçek değerinden daha az görülmektedir.