|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitenin sahip olduğu taşınmazlar için gerçekleştirilen değer artırıcı harcamaların, ilgili maddi duran varlıkların kayıtlı değerine eklenmeden gider olarak kaydedildiğini ortaya koymuştur. Bu durum, taşınmazların hizmet kalitesinin artırılması ve kullanım ömrünün uzatılması amacıyla yapılan harcamaların, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170’inci maddesi ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın genel tebliğleriyle belirlenen kurallara aykırı bir şekilde muhasebeleştirildiğini göstermektedir.
Denetimlerde, 2023 yılında üniversite taşınmazları için toplam 575.660,00 TL tutarında değer artırıcı harcama yapılmasına rağmen, bu tutar maddi duran varlıkların değerine eklenmemiştir. Kamu idaresinin verdiği bilgiye göre, bu harcamaların ilgili varlık hesaplarına kaydedilmesine yönelik çalışmalar başlatılmıştır. Ancak, 2024 yılında yapılacağı belirtilen kayıtların, 2023 yılına ait mali tablolar üzerindeki hataları düzeltmeyeceği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, üniversiteye ait taşınmazlar için gerçekleştirilen bakım ve onarım harcamalarının, bu varlıkların değerleriyle ilişkilendirilmesi gerekmektedir. Bu durum, hem muhasebe standartlarına uyum sağlamak hem de mali raporlamada şeffaflığı artırmak açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmazlar için Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Varlık Hesabına Kaydedilmeden Giderleştirilmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversitenin sahip olduğu binaların hizmet kalitesinin yükseltilmesi ve kullanım süresini artırmak için yapılan harcamaların ilgili maddi duran varlığın değerine eklenmeden giderleştirildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin düzenlemeler getiren “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’nci maddesinin (b) bendinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplanmasında dikkate alınacağı ve bunlar dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım, onarım ve harcamalarının gider olarak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” konulu 47 Sıra No.lu Genel Tebliğ’in “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te yer alan taşınmazlar için 34.000,00 TL’yi aşan ve değer artırıcı harcama olarak kabul edilen giderlerin ilgili duran varlığın maliyetine ekleneceği düzenlenmiştir.Söz konusu Tebliğ maddesinin beşinci fıkrasında “Bu limitler, gerektiğinde Maliye Bakanlığınca güncellenerek yılı Kasım ayı sonuna kadar duyurulur.” düzenlemesine istinaden idarelerin dayanıklı taşınırlarının her biri için mevcut limit 52.000,00 TL, taşınmazların her biri için ise 114.000,00 TL olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenmiştir.
Yapılan denetimlerde, üniversite taşınmazlarına 2023 yılı içerisinde bakım, onarım ve yenileme amacıyla 575.660,00 TL’lik değer artıcı harcama yapılmış olmasına rağmen bu tutarlar maddi duran varlıkların kayıtlı değerine eklenmeyerek doğrudan giderleştirilmiştir.
Kamu idaresi tarafından gönderilen cevaptan, taşınmazlar için yapılan değer artırıcı harcamaların ilgili varlık hesabına kaydedilmesine yönelik çalışmaların başlatılmış olduğu anlaşılmaktadır. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik öneri doğrultusunda 2024 yılında kayıtların yapılmaya başlanacağı beyan edilmişse de, yapılacak bu kayıtların 2023 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, Üniversiteye ait taşınmazlar için yapılan değer artırıcı nitelikteki söz konusu bakım onarım harcamalarının ait oldukları varlıkların değeri ile ilişkilendirilmesi gerekmektedir.