|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelere ait taşınmazların bakım ve onarımına yönelik değer artırıcı harcamaların, bu varlıkların kayıtlı değerlerine eklenmediğini ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, maddi duran varlıkların değerini artıran harcamaların kayıtlı değere ilave edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yapılan harcamaların çoğu, 114.000 TL’yi aşmadığı gerekçesiyle gider olarak kaydedilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın genel tebliği, 114.000 TL’yi aşan değer artırıcı harcamaların ilgili duran varlıkların maliyetine eklenmesini zorunlu kılmaktadır. Üniversite, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen bakım-onarım harcamalarının, birden fazla taşınmaza ait toplu ihalelerle yapıldığını ve bu nedenle her bir taşınmaz için hesaplanan tutarın değer artırıcı nitelikte olmadığını savunmuştur. Ancak, bu harcamaların “MSKÜ Marmaris Turizm MYO Binaları Tadilatı Yapım İşi” ile ilgili olduğu ve dolayısıyla maddi duran varlık hesabına kaydedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, 2023 yılında gerçekleştirilen toplam 5.570.439,09 TL tutarındaki bakım ve onarım harcamalarının, ilgili taşınmazların kayıtlı değerlerine eklenmemesi, bilançoda hatalara yol açmıştır. Bu durum, 252 Binalar ve 630 Giderler Hesapları arasında uyumsuzluk yaratmaktadır. |
BULGU: Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Varlığın Kayıtlı Değerine Eklenmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Taşınmazlara ait bakım ve onarım niteliğindeki değer artırıcı harcamaların, ilgili varlığın kayıtlı değerine eklenmediği tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi duran varlıklar hesap grubunda yer alan “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplanmasında dikkate alınacağı ve bunlar dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım, onarım ve harcamaların gider olarak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” konulu 47 sıra No.lu Genel Tebliğ’in “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te yer alan taşınmazlar için 114.000,00 TL’yi aşan ve değer artırıcı harcama olarak kabul edilen giderlerin ilgili duran varlığın maliyetine ekleneceği düzenlenmiştir. Bu kapsamda, taşınmazlar için 114.000,00 TL’yi aşan bakım, onarım, tamir mahiyetindeki harcamalardan değer artırıcı nitelikte olanların 630 Giderler Hesabı yerine ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine eklenmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen bakım-onarım harcamaları, taşınmazlarda kullanılan asansörler, güç kaynakları, yangın söndürme sistemleri vb. kısımların periyodik bakımları ile birden çok taşınmaza ait toplu olarak ihale edilen küçük onarım yapım işlerini kapsadığını bu nedenle, yapılan harcamaların tek bir taşınmaz başına hesaplanan kısmı, değer artırıcı harcama olarak kabul edilecek tutarın altında kaldığı için ilgili varlıkların kayıtlı değerine eklenmediğini ifade etmiş olsa da söz konusu harcama tutarları “MSKÜ Marmaris Turizm MYO Binaları Tadilatı Yapım İşi” ne aittir. Dolayısıyla ilgili tutarın maddi duran varlık hesabına kaydı gerekmektedir.
Sonuç olarak, Üniversitede 2023 yılında yapılan bakım ve onarım harcamalarından varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran 5.570.439,09 TL tutarındaki harcamanın ilgili duran varlıkların kayıtlı değerine eklenmeyerek gider kaydedilmesi sonucunda; bilançoda 252 Binalar ve 630 Giderler Hesabında hataya neden olunmuştur.