|
ÖZET: Üniversite taşınmazlarına yönelik bakım ve onarım harcamalarının, ilgili varlıkların kayıtlı değerine eklenmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170. maddesi, maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamaların, varlığın kayıtlı değerine ilave edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Bunun yanı sıra, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı genel tebliğde de, 34.000 TL’yi aşan değer artırıcı harcamaların ilgili duran varlığın maliyetine eklenmesi gerektiği vurgulanmıştır. 2023 yılı itibarıyla bu limit 114.000 TL olarak belirlenmiştir.
2024 yılında, üniversitede yapılan bakım ve onarım harcamalarından 1.641.600 TL tutarındaki değer artırıcı harcama, varlığın kayıtlı değerine eklenmeden gider olarak kaydedilmiştir. Bu durum, mali tablolarda maddi duran varlıklar hesap grubunun eksik, giderler hesabının ise fazla gösterilmesine yol açmıştır. Kamu idaresinin, bu bulgulara ilişkin gerekli düzeltmeleri yapıldığı belirtilse de, 2025 yılında gerçekleştirilen işlemlerin 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Sonuç olarak, taşınmazlara ait değer artırıcı harcamaların, ilgili maddi duran varlık hesaplarına kaydedilmesi, mali tabloların gerçeği yansıtması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu sayede, varlıkların gerçek değerleri daha doğru bir şekilde görünür hale gelecektir. |
BULGU: Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Varlığın Kayıtlı Değerine Eklenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Taşınmazlara ait bakım ve onarım niteliğindeki değer artırıcı harcamaların, ilgili varlığın kayıtlı değerine eklenmediği tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap grubu ile ilgili “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplanmasında dikkate alınacağı ve bunlar dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım, onarım ve harcamaların gider olarak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” konulu 47 sıra No.lu Genel Tebliğ’in “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te yer alan taşınmazlar için 34.000,00 TL’yi aşan ve değer artırıcı harcama olarak kabul edilen giderlerin ilgili duran varlığın maliyetine ekleneceği, beşinci fıkrasında ise; bu limitin gerektiğinde Bakanlıkça güncellenerek yılı Kasım ayı sonuna kadar duyurulacağı düzenlenmiştir.
Taşınmazların her biri için öngörülen limit, Bakanlıkça 07.11.2023 tarihinde 114.000,00 TL olarak belirlendiğinden 2023 yılında 114.000,00 TL’yi aşan bakım, onarım, tamir mahiyetindeki harcamalardan değer artırıcı nitelikte olanların 630 Giderler Hesabında gider kaydı yerine ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine eklenmesi gerekmektedir.
Üniversitede 2024 yılında yapılan bakım ve onarım harcamalarından varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini ve sağlanan faydayı artıran 1.641.600,00 TL’nin varlığın kayıtlı değerine eklenmeyerek giderleştirilmesi sonucunda; mali tablolarda 25 Maddi duran varlıklar hesap grubu eksik, 630Giderler Hesabında ise fazla gösterime neden olunmuştur.
Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı; 2025/4351 yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle düzeltildiği ifade olmakla birlikte 2025 yılında yapılan bu işlemin 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak; taşınmazlar için yapılan değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlık hesaplarına kaydedilerek, mali tablolarda bu varlıkların gerçek değerleri ile görünmesinin sağlanması gerekmektedir.