|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda, üniversite taşınmazlarına yönelik bakım ve onarım harcamalarının, ilgili varlıkların kayıtlı değerine eklenmediği belirlenmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170’inci maddesi, maddi duran varlıkların değerini artıran harcamaların bu varlıkların kayıtlı değerine ilave edilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Ancak, 114.000 TL’yi aşan değer artırıcı harcamaların, gider olarak değil, ilgili varlığın maliyetine eklenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı genel tebliğ de, taşınmazlar için bu tür harcamaların kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda tespit edilen bu durum için 2024 yılında herhangi bir düzeltici işlem yapılmamıştır. Kamu İdaresi, gerekli işlemlerin gerçekleştirildiğini belirtse de sunulan muhasebe kayıtları, bulguya konu olan değer artırıcı harcamaların varlık değerine eklenmesiyle ilgili değildir. 2024 yılı içerisinde yapılan bakım ve onarım harcamalarından 38.443.638,35 TL tutarındaki değer artırıcı harcama, varlığın kayıtlı değerine eklenmeyerek giderleştirilmiştir. Bu durum, bilançoda 252 Binalar Hesabı’nda 38.443.638,35 TL eksik, 630 Giderler Hesabı’nda ise aynı tutarda fazla gösterime yol açmıştır. |
BULGU: Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Varlığın Kayıtlı Değerine Eklenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Taşınmazlara ait bakım ve onarım niteliğindeki değer artırıcı harcamaların, ilgili varlığın kayıtlı değerine eklenmediği tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi Duran Varlıklar hesap grubu ile ilgili “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplanmasında dikkate alınacağı ve bunlar dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım, onarım ve harcamaların gider olarak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” konulu 47 Sıra No.lu Genel Tebliğ’in “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te yer alan taşınmazlar için 114.000,00 TL’yi aşan ve değer artırıcı harcama olarak kabul edilen giderlerin ilgili duran varlığın maliyetine ekleneceği düzenlenmiştir. Bu kapsamda, taşınmazlar için 114.000,00 TL’yi aşan bakım, onarım, tamir mahiyetindeki harcamalardan değer artırıcı nitelikte olanların 630 Giderler Hesabı yerine ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine eklenmesi gerekmektedir. 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer alan tespitle ilgili olarak 2024 yılında herhangi bir düzeltici işlem tesis edilmemiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin gerekli işlemlerin yapıldığı belirtilmişse de kanıtlayıcı belge olarak sunulan muhasebe kayıtları, bulgu konusu edilen değer artırıcı harcamaların varlıkların değerine eklenmesine yönelik olmayıp 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında kayıtlı tutarların ilgili varlık hesaplarına aktarılmasına yönelik olduğundan yapılan açıklama bulgu konusu işlemler için geçerli değildir.
Üniversitede 2024 yılında yapılan bakım ve onarım harcamalarından varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini ve sağlanan faydayı artıran işlere ait toplam 38.443.638,35 TL’nin varlığın kayıtlı değerine eklenmeyerek giderleştirilmesi sonucunda; bilançoda 252 Binalar Hesabında 38.443.638,35 TL eksik, 630 Giderler Hesabında ise aynı tutarda fazla gösterime neden olunmuştur.