|
ÖZET: Belediyenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların kayıt, değerleme ve envanter işlemlerinin eksik olduğu tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik, taşınmazların kaydı ve yönetimi için gerekli usul ve esasları belirlemektedir. Ancak yapılan denetimlerde, bu yönetmelik hükümlerine uygun olarak taşınmazların kayıt, değerleme, numaralandırma ve dosyalama işlemlerinin gerçekleştirilmediği veya güncellenmediği ortaya çıkmıştır.
Bu durum, taşınmazların kayıtlı değerlerinin yanı sıra amortisman ve enflasyon düzeltmesi tutarlarının da doğru bir şekilde raporlanamamasına yol açmaktadır. Ayrıca, dönem içinde elden çıkarılan taşınmazların kayıtlı değeri ile satış değeri arasındaki farkların faaliyet hesaplarıyla ilişkilendirilmesi mümkün olmamaktadır. Sonuç olarak, taşınmazlara dair bilançonun duran varlıklar grubu, amortisman ve enflasyon düzeltmesi işlemleri ile faaliyet sonuçları hesapları, raporlama tarihindeki gerçek durumu yansıtmamaktadır. |
BULGU: Taşınmazlara İlişkin Kayıt, Değerleme ve Envanter İşlemlerinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kayıt, değerleme ve kayıtların güncel durumunu gösteren envanter çalışmalarının yapılmadığı görülmüştür.
Kamu idarelerinin taşınır ve taşınmazlarının yönetimi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 44-48’inci maddeleri ile 60’ıncı maddesinde düzenlenmiştir. Kanun’un vermiş olduğu yetkiye istinaden, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 1’inci maddesinde, Yönetmeliğin amacının; genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı ve Kanun kapsamında olan kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtilerek, diğer maddelerinde de kamu idarelerinin tasarrufunda bulunan taşınmazların kaydına ve buna ilişkin cetvellerin tutulmasına ilişkin usul ve esaslar ile bu işlerle ilgili görev, yetki ve sorumluluklar belirlenmiştir.
Yönetmelik uyarınca; taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri ile görevli birim ve personelin belirlenerek, taşınmazların kaydedilmesi, yönetmelikte belirtilen değerleme yöntemleri ile değer tespitinin yapılması, taşınmazların numaralandırılması ve dosya sisteminin oluşturulması, taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda da cins tashihinin yapılması gerekmektedir.
Diğer taraftan 5018 sayılı Kanun’un “Muhasebe sistemi” başlıklı 49’uncu ve “Kayıt zamanı” başlıklı 50’inci maddeleri uyarınca; bu işlemlerin belgeye dayalı olarak zamanında muhasebeleştirilmesi, bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna sunulması gerekmektedir.
Bu kapsamda, kamu idarelerince uygulanacak çerçeve hesap planı ile düzenlenecek raporların şekil, süre ve türlerine ilişkin hususlar, muhasebe ve raporlama standartları çerçevesinde belirlenmiş, belediyelerle ilgili hususlar bakımından Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir.
Yapılan incelemelerde; Belediyenin yönetimi altındaki taşınmazların kayıt, değerleme, numaralandırma ve dosyalama ile cins tahsis işlemlerinin yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılmadığı ve/veya güncellenmediği tespit edilmiştir. Bunun doğal sonucu olarak, taşınmazların kayıtlı değerleri, amortisman ve enflasyon düzeltmesi tutarları doğru tam ve zamanında gerçeğe uygun olarak raporlanamamaktadır. Ayrıca dönem içerisinde elden çıkarılan taşınmazların kayıtlı değeri ile satış değeri arasındaki olumlu ve olumsuz farklar da, faaliyet hesapları ile ilişkilendirilememektedir.
Sonuç olarak; taşınmazlara ilişkin olarak bilançonun duran varlıklar grubu, amortisman ve enflasyon düzeltmesi işlemleri ve faaliyet sonuçları hesapları, raporlama tarihi itibarıyla tam, doğru ve gerçeğe uygun tutarları göstermemektedir.