BULGU: Taşınmazlara İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Gerçek Değeri Yansıtmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İdare taşınmazlarına ilişkin taşınmaz icmal cetvelleri ile muhasebe kayıtları arasında değer açısından tutarsızlık olduğu görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Maddi duran varlıklar hakkında; Taşınır Mal Yönetmeliği ve 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin ilgili hükümleri ile aşağıdaki hükümlere göre işlem yapılır.” denilmek suretiyle taşınmazların kaydına ilişkin yapılacak işlemler belirtilmiştir.
Yine aynı şekilde, kamu idarelerinin taşınmaz kayıtlarına ilişkin usul ve esaslar, 2.10.2016 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’ de yayınlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te belirlenmiştir.
Yönetmelik’in “Kayıt Şekli” başlıklı 7’nci maddesi uyarınca idareler, taşınmaz kayıt ve kontrol görevlileri aracılığıyla tapuya kayıtlı olan taşınmazlarını, tapuya kayıtlı olmayan taşınmazlarını, orta mallarını, genel hizmet alanlarını ve sınırlı ayni hak ile kişisel hak ve tahsislerini ilgisine göre Yönetmelik ekinde yer alan formlara kaydetmeli ve ilgili formlar da mali hizmetler birimi tarafından konsolide edilerek taşınmaz icmal cetveli oluşturulmalıdır.
Taşınmaz icmal cetveli, taşınmazların adedi, yüzölçümü ve değerinin sütunlarda her bir taşınmaz cinsi için ayrı ayrı takip edilmesini sağlayan cetveldir. Tapu kayıtları envantere, envanter kayıtları sonucunda oluşan taşınmaz icmal cetvelleri ise muhasebe kayıtlarına esas teşkil etmektedir.
İdare tarafından sunulan taşınmaz icmal cetvelinde yer alan taşınmaz değerleri toplamı 3.354.980.979,29 TL’dir. Dönem sonu bilançosunda ise taşınmazların kaydedildiği 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252- Binalar Hesabının borç bakiyesinin toplamı 1.915.789.958,96 TL’dir. Dolayısıyla taşınmaz değerlerine ilişkin fiili durum ile taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtları birbiriyle tutarlı değildir. Bu durum, yılsonu mali tablolarında, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252- Binalar Hesabının toplamda 1.439.191,020,33 TL (3.354.980.979,29-1.915.789.958,96) hatalı görünmesine sebep olmuştur.
Sonuç olarak, taşınmazlara ilişkin hesap grubunun tam, doğru ve güvenilir bilgi içermesi için taşınmazların ilgili Yönetmelik’e uygun olarak muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin taşınmaz icmal cetvelleri ile muhasebe kayıtları arasında değer tutarsızlıkları tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ve Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda taşınmazların kaydı ve kontrolü gerekmektedir. Taşınmaz icmal cetvelinde belirtilen toplam değer 3.354.980.979,29 TL iken, muhasebe kayıtlarındaki toplam değer 1.915.789.958,96 TL’dir. Bu durum, taşınmaz hesap grubunun güvenilirliğini zedelemekte ve doğru bilgi sunulmasını engellemektedir. |