ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye kurumlarına ait idari binalar ile lojmanların tapu kayıtlarının mevcut durumuyla uyumsuz olduğunu ortaya koymuştur. Cins tashihi işlemlerinin yapılmaması nedeniyle, taşınmazların kaydı ve icmal cetvellerinin düzenlenmesi konusunda Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uyulmadığı tespit edilmiştir. Yönetmelikte, cins tashihinin, mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtları arasındaki farklılıkların giderilmesi amacıyla yapılması gerektiği belirtilmektedir.

Üniversite yerleşkesinde bulunan 73 binanın tapu kayıtlarında hâlâ tarla veya arsa olarak gösterildiği, bu durumun bilançoda yer alan Arsa ve Araziler Hesabı ile Binalar Hesabı’nın yanıltıcı olmasına yol açtığı anlaşılmaktadır. Kurum tarafından yapılan açıklamada, taşınmazların çoğunun tek parselde bulunduğu ve bazı binaların inşaatının devam ettiği, ayrıca bazı binaların kamulaştırma süreçlerinin tamamlanmadığı ifade edilmiştir. Orman arazileri üzerindeki binaların cins tashihinin yapılamayacağı da vurgulanmıştır.

Sonuç olarak, kurumun yönetiminde bulunan taşınmazların cins tashihi işlemlerinin, ilgili mevzuat çerçevesinde bir an önce gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu işlemler, tapu kayıtlarının güncellenmesi ve mevcut durumun doğru bir şekilde yansıtılması açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Taşınmazların Cins Tashihi İşlemlerinin Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Kuruma ait idari binaların ve lojmanların mevcut durumunun tapu kayıtlarıyla uyumlu olmadığı, cins tashihi işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
Kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Bu Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin “b” bendinde cins tashihi; “Binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi” şeklinde tarif edilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci bendinde, kamu idarelerinin mülkiyet, yönetim veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazların mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınacağı ve kamu idarelerinin, taşınmazlarının cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yapacakları belirtilmiştir.
Yine aynı maddede cins tashihinin, taşınmazın maliki durumunda olan kurumlar tarafından kullanıcı konumunda olan kurumların yazısı üzerine yapılacağı; taşınmazın bizzat malik kurum tarafından kullanılması durumunda ise, bu kurum tarafından tüm işlemlerin yerine getirileceği, hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Kayıt değişikliği işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinde ise kayıt değişikliği işlemlerinin nasıl yapılacağı maddeler halinde açıklanmıştır.
Söz konusu yönetmelik hükümlerine göre Kuruma ait arazi ve arsaların üzerine yapılan binaların, tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılarak, mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarında belirtilen cinslerinin birbirine uygun hale getirilmesi gerekmektedir.
Ancak, Üniversite yerleşkesi içerisinde yer alan 73 adet binanın mevcut durumunun tapu kayıtlarında halen tarla veya arsa olarak gösterildiği, dolayısıyla tapu kayıtlarının fiili durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. Cins tashihi yapılmaması neticesinde, bilançoda yer alan Arsa ve Araziler Hesabı ile Binalar Hesabı tutarları yanıltıcı olmaktadır
Kamu İdaresi tarafından gönderilen cevapta, Enstitü yerleşkesinde bulunan taşınmazların çoğunluğunun tek parselde bulunduğu, aynı parsel içerisinde yapımı süren ve yapılması planlanan yeni binalar bulunduğu, diğer binalardan bazılarının da birden çok parsel üzerinde inşasının tamamlandığı, bu binaların bazı kısımlarının kamulaştırmasının henüz tamamlanmamış parsellere isabet ettiği, bunlar dışında kalan binaların ise orman arazileri üzerinde bulunduğu, ilgili mevzuat gereğince orman vasfı değişemeyeceği için cins tashihi işleminin yapılamadığı belirtilmiş, bulgu çerçevesinde mevzuata uygun olan binaların cins tahsis işlemlerine ilişkin gerekli çalışmaların başlatılacağı ifade edilmiştir.
Kurumun kullanımında ve yönetiminde bulunan arazi ve arsalar ile binaların cins tashihi işlemlerinin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesince yapılması gerekmektedir.