| ÖZET: 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Hazine tarafından tahsis edilen bazı taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının uyumsuz olduğunu ve cins tashihlerinin yapılmadığını tespit etmiştir. Cins tashih işlemlerinin tamamlanabilmesi için ilgili kurumların yapı kullanma izin belgelerini düzenlemesi gerektiği belirtilmiş, ayrıca tapu kayıtlarının güncellenmesi için gerekli adımların atılması gerektiği vurgulanmıştır. |
BULGU: Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılamaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne, Hazine tarafından tahsis edilmiş olan taşınmazların bir kısmının mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının birbirine uygun olmadığı, bunların mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınmadığı ve cins tashihlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı
4’üncü maddesinin (b) bendinde;
“Cins tashihi: Binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi,” olarak tanımlanmıştır.
“Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinin ikinci fıkrasında;
“Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.”,
“Kayıt değişikliği işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinde;
“Kadastro, imar, ifraz, tevhid, cins tashihi, yüzölçüm değişikliği, kat mülkiyeti tesisi, kamuya terk gibi nedenlerle taşınmazda meydana gelebilecek değişikliklerde kayıtlar kapatılıp oluşan taşınmazlar esas alınarak yeni kayıt tesis edilir.
Terkin, satış, devir gibi mülkiyeti sona erdiren durumlarda sona eriş nedeni açıklanarak kayıt kapatılır.”
hükümleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede, 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda da tespit edildiği üzere Hazine mülkiyetinde olup Genel Müdürlüğe tahsisli taşınmazlardan aşağıdaki tabloda gösterilenlerin 2022 yılında da mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının uyumlu olmadığı tespit edilmiştir.
Tablo 4: Cins Tashihi Yapılmayan Taşınmazlar
| İli- İlçesi | Birimi | Ada Parsel No | Mevcut Kullanım Şekli | Tapuda Kayıtlı Hali |
| Ankara Etimesgut/Sincan |
Sincan- Etimesgut Tapu Müd. ve Kad. Birimleri | 4209-1 | Hizmet Binası | Arsa |
| Van-İpekyolu | Van Bölge Müd. Yeni Hizmet Binası |
298-132 | Hizmet Binası | Arsa |
Cins tashihi işlemlerinin yapılmaması ve söz konusu taşınmazların mevcut kullanım şekilleri itibariyle ilgili taşınmaz cetvellerine kaydedilmemesi, mali tablolarda 250-Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252-Binalar Hesabının gerçek durumu yansıtmamasına yol açmaktadır.
İdare cevabında, 31.05.2023 tarihli ve 8957417 sayılı Genel Müdürlük yazısında konun takip edilerek bulgu ile alakalı gelişmeler hakkında bilgi istenildiği ancak Van ve Ankara Bölge Müdürlüklerinin cevap yazılarında cins değişikliğinin yapılabilmesi için Yapı Kullanma İzin Belgesinin ilgili Kurumlarca henüz düzenlenememiş olmasından dolayı söz konusu binaların cins değişikliği işlemlerinin tamamlanamadığı ve bu itibarla Yapı Kullanma İzin Belgeleri ile ilgili sürecin tamamlanabilmesi ve cins değişikliği işlemlerinin yapılabilmesi için ilgili Bölge Müdürlüklerine yazılı talimat verilerek, yapı kullanma izin belgelerinin ilgili kurumlarca hazırlanmasına müteakiben cins değişikliği işlemleri tamamlanacağı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne, Hazine tarafından tahsis edilmiş olan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının malik idare tarafından birbirine uygun hale getirilmesi için;
– Kullanıcı idare konumunda olan Genel Müdürlük tarafından durum tespitinin tamamlanıp malik idareye yazı ile bildirilmesi,
– Cins tashihi işlemlerinin yapılması ve bu durumun Genel Müdürlük kayıtları ile taşınmazları tahsis eden “Malik idarenin” kayıtlarına güncel değerler üzerinden alınması gerekmektedir.