|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mülkiyetindeki bazı taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtları arasında uyumsuzluklar tespit edilmiştir. Cins tashih işlemlerinin yapılmadığı belirtilen raporda, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 10. maddesi gereği, kamu idarelerinin taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarını uyumlu hale getirmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda, 2791 adet taşınmazın cins tashihinin tamamlanmadığı ortaya çıkmıştır.
Cins tashih işlemleri, taşınmazların ilgili cetvellerde doğru bir şekilde kaydedilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Tapu kayıtlarındaki cins bilgileri, taşınmaz cetvellerindeki bilgilerle örtüşmelidir. Ancak, cins tashihi yapılmadığı sürece, mevcut kullanım şekli bina olan taşınmazların tapu kayıtlarında arsa olarak görünmesi durumunda, bu taşınmazların cetvellere bina olarak kaydedilmesi gerekmektedir. Örneğin, tarla olarak kaydedilmiş bir taşınmazda bina bulunuyorsa, cins kaydının bina olarak değiştirilmesi ve doğru muhasebe hesaplarına kaydedilmesi önemlidir. Denetim sonuçları sonrasında, idarenin mevzuata uygun işlem yapacağı bildirilmiş olsa da, bu durum geçmiş yıllarda da tespit edilmiş ve gerekli adımlar atılmamıştır. Bu nedenle, cins tashihlerinin gerçekleştirilmesi, maliyet bedellerinin belirlenmesi ve taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınması gereklidir. |
BULGU: Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların bir kısmının mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının birbiri ile uyumlu olmadığı ve cins tashihi işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesi uyarınca, kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınacaktır. Bununla beraber, kamu idareleri taşınmazların tapuda cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri de yapmakla yükümlüdür.
İdarede yapılan incelemede, mülkiyetinde bulunan 2791 adet taşınmazın cins tashihinin yapılmadığı/tamamlanmadığı tespit edilmiştir. Cins tashihlerinin yapılması, taşınmazların, ilgili taşınmaz cetvellerine kayıt yapılmasında önem arz etmektedir. Tapu kayıtlarında yer alan cins kayıtları cetvellerde yer alan cins kayıtları ile uyumlu olmalıdır. Ancak cins tashihi işlemleri yapılıncaya kadar, mevcut kullanım şekli bina olan taşınmazın cinsi tapu kayıtlarında arsa görünse bile yine de ilgili cetvellere bina olarak kaydedilmesi gerekmektedir. Bir taşınmazın, mevcut kullanım şekliyle taşınmaz cetvellerine cins kayıtlarının yapılması, tapu kayıtları ile fiili kullanım şekli birbirine aykırı ise bu aykırılığın giderilmesi, bu kayıtlara uygun varlık hesaplarının (252-Binalar, 250-Arazi ve Arsalar, vb.) seçilmesi gerekmektedir. Örneğin, cinsi tarla olarak kayıtlara alınmış olan ve 250-Arazi ve Arsalar hesabına kayıtlı olan bir taşınmazın fiili durumu incelendiğinde söz konusu parsel içerisinde bina var ise bu taşınmazın cinsi bina olarak değiştirilmeli ve 252-Binalar Hesabına kaydedilmelidir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti sonrasında İdare mevzuata uygun olarak işlem tesis edeceğini bildirmiş olsa da ilgili husus geçmiş yıl denetiminde de tespit edilmiş olup gerekli işlemler yapılmamıştır.
Bu itibarla, cins tashihlerinin yapılarak maliyet bedeli üzerinden, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden bedellerinin tespit edilmesi ve söz konusu taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir.